Error
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1

Elektron Məhkəmə Portalı yenə çöküb - VƏKİLLƏR ÇIXILMAZ DURUMDA

Created on Wednesday, 17 December 2025 09:41 | Hits: 166

Read more...

 

Dünən axşam saatlarından etibarən Azərbaycanda Vahid Məhkəmə Portalına giriş məhdudlaşıb.

 

Bu barədə Gununsesi.info-ya məlumat verən vəkillər bildirib ki, cəhdlərinə baxmayaraq elektron məhkəmə siteminə daxil olmaq mümkün deyil.

Vəkillər bildirib ki, bu, birinci belə problem deyil.

Qeyd edək ki, Azərbaycanın yurisdiksiyasına daxil olan bütün məhkəmələr, hakimlər və məhkəmə qaydasında baxılan işlər barədə məlumatların “Elektron məhkəmə” informasiya sistemində toplanılması təşkil edilib.

Sistem vasitəsilə ərizə, şikayət və digər sənədlərin elektron formada qəbulu, mülki, inzibati, kommersiya mübahisələrinə dair və inzibati xətalar haqqında işlər üzrə icraatın elektron qaydada aparılması və sənədlərin elektron dövriyyəsi,sistemdə proses iştirakçısının iştirak etdiyi iş üzrə prosesin gedişi, çıxarılan qərarlar, onların icra vəziyyəti, onlardan verilən şikayət və ya protestlər barədə məlumat almaq imkanlarına malik “şəxsi kabineti”in yaradılması, habelə məhkəmə prosesində iştirak edən şəxslərə məlumatların elektron qaydada (elektron poçt, SMS məlumatlandırma və s.) çatdırılması nəzərdə tutulur.

 

Məsələ ilə bağlı Məhkəmə-Hüquq Şurasının mövqeyini öyrənməyə çalışacağıq.

 

Firuzə Mahmudova

Gununsesi.info

DİN elektron xidmətlərdə süni intellekt texnologiyalarını tətbiq etdi - Video

Created on Tuesday, 16 December 2025 10:51 | Hits: 172

Read more...

Müasir dövrün inqilabi yeniliklərindən olan süni intellekt artıq “E-Polis” mobil tətbiqinə inteqrasiya edildi. Bundan sonra vətəndaşlar onları maraqlandıran məsələlər barədə ünvanladıqları suallara süni intellekt vasitəsilə operativ şəkildə cavab ala biləcəklər. 

DİN-in Mətbuat Xidmətindən Gununsesi.info -ya bildirilib ki, yeni çat-bot funksionallığı ilkin olaraq sınaq məqsədilə “E-Polis” platformasında və “e-xidmet.mia.gov.az” elektron xidmətlər portalında istifadəyə verilib. Yəni vətəndaşlar müxtəlif xidmətlər haqqında tez-tez ünvanlanan suallara süni intellektin köməkliyi ilə dərhal cavab ala biləcəklər. Xidmətlərin izahı, müraciət qaydaları, tələb olunan sənədlər, istifadə prosesinə dair məlumatlar və digər ümumi suallar çat-botun cavab bazasına daxildir. Bu isə istifadəçilərin əlavə izahat axtarışına ehtiyac duymadan məlumatla təmin edilməsinə və müraciət prosesinin daha anlaşıqlı olmasına şərait yaradır.

Sınaq dövründə əldə olunan nəticələr çat-botun funksiyalarının genişləndirilməsi üçün baza rolunu oynayacaq. Toplanacaq rəy və müşahidələr əsasında gələcək mərhələlərdə daha ağıllı cavablandırma mexanizmlərinin əlavə olunması, səsli müraciət imkanları və ehtiyacdan asılı olaraq xidmətin yönləndirməsi funksiyalarının inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulur.

Beləliklə, bu yeniliyin tətbiqi vətəndaşların elektron xidmətlərə daha sürətli, rahat və fasiləsiz çıxışını təmin edəcək, əlavə vaxt itkisinin qarşısını alacaq və məlumat əldə etmə prosesini sadələşdirməklə vətəndaş məmnunluğunun daha da yüksəldilməsinə effektiv təsir göstərəcək.

 

Orbitdən Unikal kadrlar : meteor axınını və ildırım GÖRÜNTÜLƏRİ - VİDEO

Created on Monday, 15 December 2025 08:59 | Hits: 290

Read more...
   

TASS agentliyinin Beynəlxalq Kosmik Stansiyadakı (BKS) xüsusi müxbiri Kud-Sverçkov Yer orbitindən nadir görüntülər əldə edib.

Musavat.com xəbər verir ki, o, kosmosdan Geminid meteor axınını, eləcə də Əbu-Dabi üzərində baş verən güclü ildırım fırtınasını lentə alıb.

Yayımlanan kadrlarda Yer atmosferinə daxil olan meteorların parlaq izləri aydın görünür. Eyni zamanda gecə vaxtı Əbu-Dabi üzərində baş verən göy gurultulu fırtına kosmosdan xüsusilə təsirli mənzərə yaradıb.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Geminidlər ilin ən güclü və ən parlaq meteor axınlarından biri hesab olunur. Bu cür hadisələrin orbitdən çəkilməsi isə elm və vizual müşahidə baxımından nadir imkanlar yaradır. 

 

Musavat.com

 

 
 
 
 
 

 

 
 
 

2026-cı ildə smartfon və noutbuklar “geri gedir”: yaddaş azalır, qiymətlər artır

Created on Sunday, 14 December 2025 15:47 | Hits: 145

Read more...
  


Ekspertlərin və texnoloji bazar analitiklərinin xəbərdarlığına görə, 2026-cı ildə smartfon və noutbuk bazarında kütləvi keyfiyyət geriləməsi gözlənilir.

Musavat.com xəbər verir ki, səbəb operativ yaddaşın (RAM/DRAM) qlobal çatışmazlığı və onun kəskin bahalaşmasıdır.

Vəziyyət bütün istehsalçılara, o cümlədən Apple, Android ekosistemi, eləcə də Windows noutbuk istehsalçılarına təsir edəcək.

Əsas dəyişikliklər

Büdcə smartfonları yenidən 4 GB RAM-la bazara çıxacaq. Orta seqment modellərdə 8 GB RAM normaya çevriləcək.Yüksək səviyyəli, aparıcı modellər isə çox vaxt 12 GB RAM ilə kifayətlənəcək.
Noutbuklarda orta səviyyə modellər əsasən 8 GB, bahalı modellər isə 16 GB RAM ilə məhdudlaşacaq.

Bu, son illərdə artan yaddaş standartları fonunda geri addım kimi qiymətləndirilir.

Qiymətlər niyə artır?

Analitiklərin fikrincə, əsas istehsalçılar — Samsung, SK Hynix, Micron — yaddaş istehsalını əsasən süni intellekt serverləri və data mərkəzləri üçün yönləndirir. Bu sahədə gəlirlilik daha yüksək olduğu üçün istehlak bazarı ikinci plana keçir.

Nəticədə operativ yaddaş bahalaşır, texnika isə daha baha qiymətə, lakin daha zəif texniki göstəricilərlə satışa çıxarılır.

2026-cı il texnologiya bazarı üçün paradoksal olacaq: istehlakçı daha çox pul ödəyəcək, amma daha az imkan əldə edəcək.

Mütəxəssislər istifadəçilərə yaxın dövrdə- xüsusilə 2025-ci ildə- cihazlarını yeniləməyi daha məqsədəuyğun hesab edirlər, çünki mövcud modellər həm texniki baxımdan daha güclü, həm də qiymət baxımından nisbətən sərfəlidir.

Musavat.com

 
 
Read more...

Dünyanın ən populyar smartfonları bəlli oldu

Created on Friday, 12 December 2025 10:02 | Hits: 177

Read more...

"Apple" cihazları 2025-ci ilin üçüncü rübündə smartfon satışlarında ilk üç yeri tutub.

 

Manset.az Ölkə.az-a istinadən xəbər verir ki, analitiklər "iPhone 16"nı iyul-sentyabr ayları ərzində dünyada ən çox satılan smartfon olduğunu müəyyən ediblər.

İkinci yerdə "iPhone 16 Pro", üçüncü yerdə isə "iPhone 16 Pro Max" qərarlaşıb. Ardınca "iPhone 16e" və "Samsung Galaxy A16 5G" gəlir. Bu arada, "iPhone 16" satışların 4 faizini təşkil edərək, 2025-ci ilin bütün ili ərzində, ardıcıl üçüncü rübdə bazara liderlik edib.

Ən populyar smartfonların ilk onluğuna yalnız "Apple" və "Samsung" cihazları daxil olub. Yuxarıda sadalanan cihazlara əlavə olaraq, "Samsung Galaxy A06", "Galaxy A36", "Galaxy A56", "Galaxy A16 4G" və "iPhone 17 Pro Max" da ilk onluğa daxil olub.

Bir il əvvəl "iPhone 15", "iPhone 15 Pro Max" və "iPhone 15 Pro" bazar liderləri idi. CR mütəxəssisləri qeyd ediblər ki, "Apple" yalnız premium smartfonlarla təmsil olunub - "iPhone 16e" istisna olmaqla. Bunlara qiyməti 600 dollardan yuxarı olan cihazlar daxildir. 

Daha əvvəl "Counterpoint Research" analitikləri "Samsung Galaxy Z Fold 7"ni 2025-ci ilin ən populyar qatlanan smartfonu olduğunu müəyyən etmişdilər.

 
 

AYNA VƏ SÖZ: FİKRİN ÖZÜNƏ QAYIDIŞINDA DOĞULAN REALLIQ

Created on Thursday, 11 December 2025 14:07 | Hits: 210

 

Read more... 

Səs və söz insanlar arasında ünsiyyət vasitəsi kimi təqdim edilir. Sözün nə qədər qürətli olduğunu bilmək, onun nələrə çəkib apara biləcəyini duymaq üçün öz əksimizə diqqət edək. Biz ayna qarşısında dayananda, o bizimlə danışır və gördüklərini əks etdirir. Həqiqətən, söz bəzən öldürücü silahdan bətərdir. Sözün yarası insan qəlbində dərin izlər buraxır.

Yenixeber.org: Bunun mahiyyətini açmaq üçün süni intellektlə birgə bu mövzuya baş vurmağa qərar verdik. O zaman daha çox anlam yaradacaq bu sözün mahiyyəti. Bu mənim fikirlərimdir; davam edir ən ağıllı, ən zəkalı GPT-5. Onu oxusanız sözün nələrə qadir olduğunu anlayacaqsınız, hörmətli oxucular!

1. Söz, Ayna və Əks

İnsanın içindən keçən bir fikir, sözə çevrilib ifadə olunduğu anda artıq təkcə düşüncə olmur — o, varlığın özünə tutulmuş aynaya çevrilir. Söz, ayna və əks… Bu üçlüyün arasında görünməz bir enerji axını var və insan çox vaxt bu axının təsirini yalnız nəticə üzə çıxanda hiss edir.

Bir fikir söz vasitəsilə “aynaya” ötürüləndə, ayna onu sadəcə geri qaytarmır. Ayna — insanın özüdür. Özü ilə üz-üzə dayanmış şüur. Ayna sənin göndərdiyin sözü qəbul edir, onu yoğurur və bir əks kimi geri qaytarır. Bu qayıdış bəzən adamın içindəki reallığı çilik-çilik edir. Çünki insan öz sözünün özünə dəyib qayıdan sarsıntısı ilə ilk dəfə qarşılaşır. Bu çiliklənmə dağıntı deyil — yenilənmənin başlanğıcıdır.

Sözün özünə geri qayıtması insan varlığında üç mühüm prosesə səbəb olur:

1. Özünüdərk
İnsan hiss edir ki, dediyi söz əslində onun gizlətdiyi qatlara toxundu. Düşünülmüş fikrin eşidilmiş forması insanın özünə güzgüdə baxması kimidir — artıq qaçmağa yer qalmır.


2. Aydınlanma
Sözün geri qayıtdığı anda insan onun içində gizlənmiş həqiqəti dərk edir. Sözün səsi, əksin sükutu ilə tamamlanır və bu iki səs bir həqiqəti açır.


3. Transformasiya
Reallığın çilik-çilik olması yeni reallığın toxumlarıdır. İnsanın daxilində bir çat yaranır və həmin çatdan işıq sızır. Köhnə təsəvvürlər sındıqca, insanın daxili aləmi yenidən qurulur.

Ayna sənə yalnız gördüyünü göstərmir — gizlətdiyin tərəfləri də üzə çıxarır. Söz isə yalnız söylədiyini ifadə etmir — hiss etdiyini də açır. Bu qarşılıqlı təsir insanın inkişafının ən incə mərhələsidir. Bəzən bir fikir, bir cümlə, hətta bir sual belə insanı illərlə daş kimi duran qatı qırmağa məcbur edir. Sufilər buna “tökülmək” deyir. İnsan tökülmədən təzələnmir. Çiliklənmədən bütövləşmir.

Sözün aynaya dəydiyi an — insanın öz həqiqəti ilə ilk görüşüdür. Və hər insan, hər yaradıcı ruh bu görüşdən dəyişərək çıxır və öz əksinə sahiblənə bilir.

2. Sözün Energetik Təbiəti

Söz təkcə mənadan ibarət deyil, həm də enerji daşıyır. İnsan danışdıqca, düşündüyü sözü səsləndirdikcə, o söz şüurun titrəyişini, daxili ruh halını və varlığın nüanslarını daşıyır.

Bu enerji aynada geri qayıtdıqda, insan yalnız sözünü deyil, öz enerjisini də qarşı-əksini görür.

Sözün ritmi və seçilən ifadələr insanın daxili aləmini necə formalaşdırır

Sözün gücü ilə insanın ətrafındakı mühitdə dalğa effekti yaratması

Enerjisi yüksək sözlərin insanın psixoloji və emosional vəziyyətinə təsiri.

3. Söz və Gerçəkliyin Transformasiyası

Sözün aynaya dəydiyi anda insan yalnız özünü görmür — söz həm də reallığı dəyişdirir. İnsan sözün gücü ilə daxili həqiqətini xarici dünya ilə uzlaşdırır və nəticədə reallıq çilik-çilik olsa da, yeni formalarını alır.

Sözün insanın seçimlərinə, davranışlarına və taleyinə təsiri

Daxili reallıqdan xarici reallığa keçid prosesi

Sözün tarixi və ictimai təsiri — fikir yalnız fərdi deyil, kollektiv gerçəyi də formalaşdırır

Bu silsilə oxucuya həm sözün gücünü, həm də insanın özünü dərk etmə prosesini dərindən göstərir. Sözün aynası sadəcə metafora deyil — o, insan şüurunun, daxili aləmin və gerçəkliyin birləşdiyi fəlsəfi məkanıdır.

Hörmətlə:
CPT- 5;- Təranə Səms jurnalist yazar, şairə pubisist

Kapital Bank-ın kiberdələduzluqla mübarizə mövzusunda təlimləri davam edir

Created on Thursday, 11 December 2025 14:04 | Hits: 178

Read more...

Kapital Bank “Dayan, düşün, dəqiqləşdir” kampaniyası çərçivəsində kiberdələduzluqla mübarizə mövzusunda maarifləndirici təlimlərini davam etdirir. Gəncə şəhərində yerləşən ali məktəblərin ardından bank nümayəndələri bu dəfə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində (ADPU) qonaq olublar. Universitetin akademik heyəti üçün təşkil edilən təlim ADPU-nun sosial və humanitar məsələlər üzrə prorektoru, professor Fikrət Rzayevin çıxışı ilə başlayıb. O, çıxışında rəqəmsal mühitdə təhlükəsizlik məsələlərinin aktuallığını vurğulayaraq, bu kimi təşəbbüslərin əməkdaşların məlumatlılığının artırılmasında mühüm rol oynadığını bildirib.

 

Daha sonra Kapital Bank-ın Fraud halları və rəqəmsal əməliyyatların araşdırılması şöbəsinin müdiri Nəsib Süleymanov kiberdələduzluğun geniş yayılan formaları və gündəlik əməliyyatlar zamanı diqqət edilməli məqamlar haqqında danışıb. Bankın Təhlükəsizlik Departamentinin direktor müavini Emil Qasımov isə son dövrlərdə artan fırıldaqçılıq halları, istifadəçilərin qarşılaşdığı risklər və Kapital Bank tərəfindən həyata keçirilən qabaqlayıcı təhlükəsizlik tədbirləri haqqında iştirakçılara məlumat verib.

Tədbirin yekununda keçirilən interaktiv sual-cavab sessiyasında isə bank nümayəndələri auditoriyanı maraqlandıran suallara aydınlıq gətirib.

Qeyd edək ki, maliyyə qurumlarının həyata keçirdiyi təhlükəsizlik tədbirləri ilə yanaşı hər kəsin kiberdələduzluğa qarşı diqqətli olması, şəxsi hesablarını qoruması və fərdi məlumatlarını, kartlarını digər şəxlərlə paylaşmaması olduqca vacibdir. Kartın üzərindəki 16 rəqəmli PAN nömrə, kartın arxasında olan 3 rəqəmli CVV kod və mobil nömrəyə göndərilən 4 rəqəmli OTP şifrə yalnız kart sahibinə məxsusdur və bu məlumatları heç kimlə bölüşmək olmaz. Unutmayaq ki, heç bir bank əməkdaşı müştəriyə sosial şəbəkə hesabından və ya xarici nömrədən zəng edə bilməz. Kapital Bank adından zəng edən şəxslərin isə bank əməkdaşı olub olmadığını yoxlamaq olduqca asandır. Bunun üçün müştərilər zəng edən şəxsdən bank əməkdaşı olduğunu təsdiq edən mesaj tələb edə bilər. O həqiqətən bank əməkdaşıdırsa vətəndaş Birbank mobil tətbiqində bunu təsdiq edən bildiriş alır. Bildirişdə qeyd edilir: “Dəyərli Birbanklı, bank məhsulunu təklif edən şəxsin bankımızın əməkdaşı olduğunu təsdiq edirik. Bizə güvəndiyiniz üçün təşəkkür edirik”. Mobil tətbiqdə bildiriş alındığı təqdirdə zəng edən şəxslə danışığı davam etdirmək olar, əks halda zəngi dərhal sonlandırmaq lazımdır. 

 

Ölkənin birinci bankı Kapital Bank PAŞA Holding-ə daxildir və Azərbaycanda ən böyük filial şəbəkəsi, 115 filialı və 50 şöbəsi ilə müştərilərin xidmətindədir. Bankın məhsul və xidmətləri barədə daha ətraflı məlumat almaq üçün https://kapitalbank.az saytına, 196 Əlaqə Mərkəzinə və ya Bankın müxtəlif sosial şəbəkələrdə olan səhifələrinə müraciət edə bilərsiniz. Nağd pul krediti sifarişi üçün – https://kbl.az/prgtk, Birbank kartı sifarişi üçün – https://kbl.az/prcrc. 

 
 

ABŞ-Çin süni intellekt savaşında yeni mərhələ başlayır

Created on Tuesday, 09 December 2025 14:37 | Hits: 148

 

Read more...
 

ABŞ prezidenti Donald Tramp dünyanın ən güclü çip istehsalçılarından biri olan Nvidia-ya özünün təkmil süni intellekt çipi H200-ü Çindəki “təsdiqlənmiş müştərilərə” satmaq üçün yaşıl işıq yandırıb.

Musavat.com xəbər verir ki, bu qərar qlobal texnologiya müharibəsinin istiqamətini dəyişmək gücündədir.

Bu, bir şirkətə verilmiş icazədən daha çox ABŞ-Çin süni intellekt savaşı fonunda qaydaları yenidən yazmaq cəhdidir.

Tramp sosial şəbəkə hesabında “Biz milli təhlükəsizliyi qoruyacağıq, iş yerləri yaradacağıq və Amerikanın süni intellekt liderliyini saxlayacağıq”, - deyə yazıb.

Əslində isə bu açıqlamanın arxasında böyük bir siyasi, iqtisadi və geosiyasi ticarət dayanır. Çünki söhbət sadəcə çipdən yox, XXI əsrin strateji güc valyutasından gedir.

Son 3 ildə dünyanın texnoloji nəbzini Nvidia müəyyən edir. Onun Blackwell və H200/ H20/ H2O ailəsinə aid çipləri süni intellektin “beyni” hesab olunur. ChatGPT-dən tutmuş hərbi dronlara, robot ordularından kibertəhlükəsizlik sistemlərinə qədər bütün AI sənayesi bu çiplər üzərində qurulub.

ABŞ-Çin texnoloji müharibəsinin mərkəzində də məhz buna görə Nvidia çipləri var. Süni intellekt çipləri bugün dünyada iqtisadiyyatın rəqəmsal transformasiyasına, qlobal süni intellekt yarışına, kütləvi məlumatların emalına, hərbi texnologiyaların avtomatlaşdırılmasına, dron və raket sistemlərinin idarə edilməsinə birbaşa təsir edən strateji silah sayılır. Bu səbəbdən Çin də, ABŞ da bu çiplərə sahib olmağı milliyyət təhlükəsizliyi məsələsi kimi dəyərləndirir.

Nvidia son 3 il ərzində tarixi bir geosiyasi “karuselə” düşüb. ABŞ Ticarət Departamenti Nvidia-nın A800/H800 çiplərinin Çinə ixracını qadağan etdi. Bu, ilk ciddi sanksiya idi. H2O çipi də qadağaya düşdü, Nvidia 5,5 milyard dollar itki yazdı. Çin bazarında satışlar kəskin azaldı. Pekin Nvidia-nı arxa qapı iddiaları ilə ittiham etdi, çipləri təhlükəsiz saymadı, yerli şirkətlərə H20/H2O almağı dayandırmağı tapşırdı.

Nvidia və AMD ABŞ-a bəzi çip satışlarından 15 faiz ödəniş etməyə razılaşdı. H200 çiplərinə Çinə yenidən satış icazəsi verilir, amma bu dəfə 25 faiz ödəniş şərti ilə. Bu addım həm Çinlə iqtisadi münasibətlərin müəyyən dərəcədə yumşaldılması, həm də ABŞ xəzinəsinə yeni gəlir kanalı yaratmaq kimi qiymətləndirilir.

Trampın qərarının iki əsas “üzü” var. Nvidia kimi nəhənglərin Çin bazarından tam imtina etməsi şirkətin özünün də, ABŞ iqtisadiyyatının da ziyanına idi. H200 kimi çiplərin satışı yüz milyonlarla, bəzən milyardlarla dollar gəlir gətirir. Tramp bu gəlirin bir hissəsini vergi yox, dövlət rüsumu kimi alır. Bu, həm texnologiya şirkətlərinin maraqlarını qoruyur, həm də ABŞ xəzinəsinin maraqlarına xidmət edir.

Bu addım həm də Pekinə yönəlmiş kontrollu jest kimi qəbul olunur. ABŞ Çinə ən qabaqcıl çipləri vermir, amma bir nəsil geridə olan H200-ü müəyyən şərtlərlə sata biləcəyini də gizlətmir.

Çin tərəfi də bu jestə dərhal müsbət reaksiya verdi. Çin illərdir süni intellekt və çip sənayesində özünü ABŞ-dan asılı vəziyyətdən çıxarmağa çalışır.

Hazırda Pekinin strategiyası 3 mərhələdən ibarətdir:

1. Qısa müddətdə - ABŞ çiplərindən tam imtina etmədən, minimum səviyyədə asılılığı saxlamaq;

2. Orta müddətdə - Huawei və SMIC kimi şirkətlərin yaratdığı yerli AI çiplərini genişləndirmək;

3. Uzun müddətdə - öz AI ekosistemini qurub ABŞ-ı geridə buraxmaq.

Pekin bunun siqnallarını artıq verib. Huawei-nin Ascend seriyalı çipləri H20 səviyyəsinə yaxınlaşır; Çin bazarında yerli istehsal daha təhlükəsizdir kampaniyası gedir; xarici çiplərə təhlükəsizlik araşdırmaları ardı-arası kəsilmir.

ABŞ-ın yeni icazəsi Pekinin daha rahat nəfəs almasına xidmət etsə də, strategiyanı dəyişmir: Çin ABŞ çiplərindən asılılığı minimuma endirəcək.

ABŞ Çin Xalq Azadlıq Ordusunun süni intellekt sahəsində daha sürətli irəli getməsinə imkan verə biləcəyindən narahatdır. Aİ çipləri Çində hərbi dronların idarə edilməsi, raketlərin hədəf tanıması, döyüş meydanlarında real vaxt analizləri, robot orduların idarə olunması kimi sahələrdə aktiv istifadə olunur. Bu səbəbdən ABŞ Konqresindəki “şahinlər” Trampın qərarından ciddi narazıdırlar. Onlar hesab edirlər ki, ABŞ çiplərinin Çinə hər hansı şəkildə verilməsi Pekinə hərbi üstünlük qazandıra bilər.

ABŞ siyasətçilərinin ən böyük qorxularından biri Çinin “nadir torpaq mineralları” sahəsindəki hegemonluğudur. Bu minerallar smartfonlar, elektrik avtomobilləri, raket sistemləri, radarlar, hərbi sənaye avadanlıqlarında, AI çiplərinin istehsalında kritik rol oynayır.

Trampın qərarı qlobal süni intellekt savaşında yeni bir səhifə açır. Bu addım nə ABŞ-ın tam qələbəsi, nə də Çinin tam geri çəkilməsi deyil. Bu, iki nəhəngin bir-birilə “kontrollu gərginlik” rejimini davam etdirməsi, Nvidia-nı isə bu mübarizənin mərkəzində saxlaması deməkdir.

Dünyanın ən vacib texnoloji resursu olan AI çipləri artıq siyasət, təhlükəsizlik və hərbi güc balansının ayrılmaz hissəsidir. Bu savaşın sonu görünmür.

E.MƏMMƏDƏLİYEV,
Musavat.com

 
 
 

Bütün "iPhone"lar ucuzlaşıb - SİYAHI

Created on Tuesday, 09 December 2025 10:07 | Hits: 121

Read more...

Üç ay əvvəl satışa çıxarılan "iPhone Air Apple" smartfonları arasında ikinci əl bazarında ən çox ucuzlaşan model olub.

 

Manset.az Ölkə.az-a istinadən xəbər verir ki, smartfonların alışı və satışı ilə məşğul olan xidmətin mütəxəssisləri "iPhone 17" nəslinə aid bütün modellərin qiymətlərini təhlil ediblər. Antirekord isə 1 terabayt yaddaşa malik "iPhone Air" modelində qeydə alınıb. Pərakəndə satış qiyməti 1400 dollar olan cihaz cəmi üç ay sonra orta hesabla 731 dollara satılıb. Beləliklə, smartfon 47 faiz ucuzlaşıb.

Top-5 sırasında ikinci əl bazarında dəyərini ən çox itirən digər yeni "Apple" modelləri də yer alıb.

512 GB yaddaşlı "iPhone Air" — 45 faiz,

"iPhone 17 Pro Max" (2 TB) — 41,2 faiz,

"iPhone 17" (512 GB) — 40,8 faiz,

"iPhone Air" (256 GB) — 40,3 faiz göstəriciləri ilə qərarlaşıb.

"SellCell"in məlumatına görə, "iPhone 17" seriyasına aid smartfonların orta amortizasiya göstəricisi satışdan sonrakı ilk on həftədə 34,6 faiz təşkil edib. İkinci əl bazarında ən populyar model isə 256 GB yaddaşlı "iPhone 17 Pro Ma"x olub — o, orta hesabla 26,1 faiz ucuzlaşıb.

Mütəxəssislər bildiriblər ki, ən sürətlə ucuzlaşan modellər həm də bazarda daha zəif tələb görənlərdir. “iPhone Air" ilə digər cihazlar arasında artan fərq bazarın bu modelin uzunmüddətli populyarlığı ilə bağlı narahatlığını göstərir”, — deyə ekspertlər vurğulayıblar.

 
 

Rusiyada “Snapchat” bloklandı - SƏBƏB

Created on Friday, 05 December 2025 09:58 | Hits: 392

Read more...

ABŞ-nin "Snapchat" foto və video paylaşma xidməti terrorçu fəaliyyətlər və dələduzluq üçün cinayətkarları cəlb etmək məqsədilə istifadə edildiyi üçün Rusiyada bloklanıb.

 

Manset.az Trend-ə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiyanın Rabitə, İnformasiya Texnologiyaları və Kütləvi Kommunikasiyalar üzrə Federal Nəzarət Xidməti (Roskomnadzor) xəbər verib.

"Hüquq-mühafizə orqanlarının məlumatına görə, "Snapchat" ölkədə terror fəaliyyətlərini təşkil etmək və həyata keçirmək, cinayətkarları cəlb etmək, vətəndaşlarımıza qarşı dələduzluq və digər cinayətlər törətmək üçün istifadə olunur", - deyə bildirilib.

Qurumdan əlavə edilib ki, ictimai rabitə şəbəkəsinin mərkəzləşdirilmiş idarəetmə qaydalarına uyğun olaraq, "Roskomnadzor" 10 oktyabr 2025-ci ildə xidməti bloklamaq üçün tədbirlər görüb.

Dünyapress TV

Xəbər lenti