Error
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1

Read more...
  

Fevralın 11-də Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirə keçirilib. Prezident müşavirədə xüsusi olaraq vurğulayıb:

“Bu məsələdə işlərin daha səmərəli təşkili üçün hesab edirəm ki, hər bir dövlət qurumunda, ilk növbədə nazirliklərdə rəqəmsallaşma, süni intellekt, kibertəhlükəsizlik üzrə bir müavin ayrılsın, ya yeni ştat vahidi yaradılsın, ya da bu sahə mövcud müavinlərin birinə tapşırılsın ki, Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin əməkdaşları, rəhbərliyi bilsinlər ki, onların təmasda olacaqları şəxslər kimdir və hər bir dövlət qurumunda bu sahə prioritet sayılmalıdır”.

Dövlət başçısı həmçinin bildirib: “Süni intellektin tətbiqi dövlət qurumlarında geniş vüsət almalıdır. Bu gün bu sahədə aparıcı ölkələrdə bu belədir. Hətta mənə verilən məlumata görə, inkişaf etmiş bəzi ölkələrdə bu sahədə dövlət məmurlarının gündəlik fəaliyyətinə də süni intellekt agentləri, – belə adlandırılır, – kömək göstərir. Çünki burada hər hansı bir qərarın düzgün olub-olmaması ilə bağlı süni intellekt təbii ki, yardımçı ola bilər. Ona görə bu sistemə də baxmaq lazımdır və rəhbər orqanlarında təmsil olunan şəxslər süni intellektdən geniş istifadə etməlidirlər”.

Read more...

İT mütəxəssisi Fərhad Mirəliyev Musavat.com-a açıqlamasında bildirib ki, rəqəmsal bacarıqlar olarsa, istənilən məmur süni intellekt əsaslı həllərdən istifadə edə bilər:

“İstənilən dövlət təşkilatında artıq elektronlaşma gedir. Kimsə rəqəmsal bacarıqları mənimsəyə bilməyəcəksə, öyrənməyəcəksə, əlbəttə ki, işdən uzaqlaşacaq. Öyrənəcəyi təqdirdə işə davam edəcək. Bu belə bir prosesdir. Seçim yoxdur və heç kimin istəyinə bağlı deyil. Rəqəmsallaşma nazirliklərdə işlərin səmərəliliyini artıracaq.

Dövlət Gömrük Komitəsi artıq gündəlik fəaliyyətdə süni zəka əsaslı prosesləri həyata keçirir. Gömrükdə çantaların yoxlanması və təhlükəli maddələrin aşkarlanmasında süni intellekt əsaslı həllər böyük rol oynayır. Süni intellekt analiz edir və qərar verir ki, harada hansı qərarı verməlidir. Bununla axını sürətləndirir və ya yavaşladır”.

Mütəxəssisə görə, vəzifəli şəxs süni intellektdən köməkçi və ya assistent kimi istifadə edə bilər: “Süni intellekt agentinə hansısa məsələ ilə bağlı müraciət etmək və onun məsləhətindən yararlanmaq olar. Ondan hətta təhsil və hesabatlar istənilə bilər”.

Ekspert hesab edir ki, rəqəmsallaşma təhsil sahəsində daha sürətli getməlidir: “Bu elə bir sahədir ki, orada görülən işlər milyonlarla vətəndaşa təsir edir. Elm və Təhsil Nazirliyində o proseslər gedərsə, ölkədə bütün müəllim və şagirdlər, valideynlər prosesin içində olar və şəbəkə genişlənər”.

F. Mirəliyev deyir ki, yeni ixtisasların Azərbaycan üzrə kadr potensialı hələ yetərli deyil: “Süni intellekt, data analitika və kibertəhlükəsizlik üzrə kadrlara ehtiyac var. Xaricdə bu istiqamət üzrə bizim tələbələr təhsil alır. Yerli universitetlərdə də bununla bağlı təhsil proqramları var. Tələb və təklifə görə vəziyyəti normal qiymətləndirmək olar”.

Şahanə Rəhimli,
Musavat.com

Read more...
Azərbaycan yeni tarixi mərhələnin astanasındadır. Bu mərhələ artıq yalnız neft-qaz strategiyası, nəqliyyat dəhlizləri və sənaye parkları ilə ölçülmür. XXI əsrin əsas resursu məlumat, əsas gücü isə süni intellektdir. Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən və “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirə ölkənin inkişaf modelində keyfiyyətcə yeni istiqaməti müəyyənləşdirdi. Dövlətimizin başçısının sözləri ilə desək, bu gün süni intellektin tətbiqi, data mərkəzlərinin yaradılması, rəqəmsallaşma ilə bağlı islahatlar faktiki olaraq ölkələrin gələcək inkişafını müəyyən edir. Bu, sadəcə texnoloji yenilənmə deyil, strateji seçimdir.
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi - Asiya ilə Avropanın kəsişməsində yerləşməsi indiyədək nəqliyyat və enerji dəhlizləri üçün strateji üstünlük yaradıb. İndi isə həmin üstünlük rəqəmsal magistrallara çevrilməlidir. “Rəqəmsal arxitekturanın əsas şərtlərindən biri enerji təminatıdır. Süni intellekt və iri data mərkəzləri böyük enerji gücü tələb edir. Prezident İlham Əliyev müşavirədə vurğuladı ki, son 20 ildə Azərbaycanın generasiya gücü iki dəfə artaraq 10 min meqavata çatıb və hazırda ən azı 2 min meqavat istifadə edilməyən potensial mövcuddur. Bu göstərici region üçün nadir üstünlükdür. Üstəlik, bərpaolunan enerji sahəsində imzalanmış müqavilələr gələcəkdə əlavə güc yaradacaq. Bu isə Azərbaycanın yaşıl enerji əsasında fəaliyyət göstərən data mərkəzləri qurmaq imkanını genişləndirir və Avropanın karbon neytrallığı siyasəti ilə uzlaşır.
İnvestisiya mühiti də rəqəmsal transformasiya üçün əlverişlidir. Son 20 ildə ölkə iqtisadiyyatına 350 milyard dollardan artıq sərmayə qoyulub. Xarici investisiyaların qorunması, uzunmüddətli neft-qaz müqavilələrinin sabit icrası transmilli şirkətlərlə etibarlı tərəfdaşlıq modelini formalaşdırıb.
Dövlət idarəçiliyində vahid yanaşma əsas şərt kimi irəli sürülüb. Prezident dövlət xidmətlərinin “mygov” üzərindən vahid mərkəzdə cəmlənməsini tapşırıb. Bu, Estoniya və Sinqapur kimi ölkələrin uğurlu e-hökumət modellərinə uyğun yanaşmadır. Süni intellektin dövlət qurumlarında tətbiqi, qərarvermə prosesində alqoritmik analizdən istifadə və kibertəhlükəsizliyin gücləndirilməsi yeni arxitekturanın əsas elementləridir. Prezident qeyd etdi ki, inkişaf etmiş ölkələrdə dövlət məmurlarının fəaliyyətinə süni intellekt agentləri kömək göstərir və Azərbaycan da bu təcrübəni nəzərdən keçirməlidir.
Bütün bu proseslərin mərkəzində insan amili dayanır. Rəqəmsal dövlət yalnız rəqəmsal nəsillə mümkündür. Prezident İlham Əliyevin müşavirədə səsləndirdiyi ən strateji fikirlərdən biri orta məktəblərdə süni intellektlə bağlı ilkin biliklərin tədris proqramına daxil edilməsinin vacibliyi idi. Dövlətimizin başçısı vurğuladı ki, bu, uzunmüddətli prosesdir və gələcəkdə bu sahədə kadrlara böyük ehtiyac olacaq. Bu baxış qlobal təcrübə ilə tam səsləşir. ABŞ-da məktəblərdə hesablama təfəkkürü tədris olunur, Çin süni intellekti proqramlara daxil edib, Cənubi Koreya və Sinqapur ibtidai siniflərdən kodlaşdırmanı öyrədir. Çünki gələcəyin iqtisadiyyatı alqoritmlər üzərində qurulur.
Azərbaycanda da məktəblərdə süni intellektə dair biliklərin aşılanması yalnız proqramlaşdırma öyrətmək demək deyil. Bu, analitik düşüncə, problem həlletmə bacarığı, məlumat təhlükəsizliyi və rəqəmsal etik mədəniyyətin formalaşdırılması deməkdir. Şagird süni intellektin mahiyyətini, imkanlarını və risklərini anlamalıdır. Bunun üçün müəllim hazırlığı, müasir tədris materialları və məktəblərin texniki təminatı gücləndirilməlidir. Regionlarda da eyni imkanların yaradılması rəqəmsal bərabərliyi təmin edəcək.
Beləliklə, Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası enerji gücündən başlayaraq data mərkəzlərinə, oradan isə məktəb partalarına qədər uzanan vahid strategiyadır. Bu strategiya ölkəni yalnız regional nəqliyyat və enerji mərkəzi deyil, həm də rəqəmsal hab statusuna yüksəltməyi hədəfləyir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bu sahənin birbaşa dövlət nəzarətinə götürülməsi həm daxili strukturlara, həm də beynəlxalq tərəfdaşlara aydın mesajdır: Azərbaycan rəqəmsal gələcəyini planlı, sistemli və milli maraqlara əsaslanan şəkildə qurur. Bu yolun başlanğıcı artıq qoyulub və qarşıdakı illər ölkənin texnoloji sıçrayışının şahidi ola bilər.

Ramil Qədimquliyev – hüquqşünas, BDU-nin doktorantı

 

Read more...
 

Avropanın üzərində 36 min kilometr yüksəklikdə yerləşən MTG-S1 peyki 15 dekabr 2025-ci ildə hər 30 dəqiqədən bir temperatur və rütubət göstəricilərini qeydə alıb.

Musavat.com xəbər verir ki, bu məlumatlar Yer səthi və atmosfer proseslərinin real vaxt rejimində izlənməsinə imkan yaradır.

İnfraqırmızı kanallar vasitəsilə hazırlanan xəritələrdə qırmızı rəng isti torpaq və səthi, mavi rəng isə soyuq bulud kütlələrini göstərir. Bu fərqləndirmə sinoptiklərə buludların hündürlüyünü və intensivliyini daha dəqiq təyin etməyə şərait yaradır.

Rütubət xəritəsində isə mavi yüksək rütubəti, qırmızı aşağı rütubəti ifadə edir. Bu göstəricilər xüsusilə sürətlə formalaşan siklon və tufanların erkən mərhələdə aşkarlanması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

MTG-S1-in hiperspektral cihazı interferometriya üsulu ilə temperaturu, rütubəti, küləyi və iz qazlarını ölçərək atmosferin üçölçülü modelini yaradır. Bu isə hava proqnozlarının dəqiqliyini artırır və ekstremal hava hadisələri ilə bağlı risklərin əvvəlcədən qiymətləndirilməsinə imkan verir.

 

Musavat.com

 

 
 
 
 
 

 

 
 
 
Read more...
“WhatsApp” messenceri Rusiyada tamamilə bloklanıb.

Demokrat.az xəbər verir ki, xidmətin domeni Roskomnadzorun DNS serverlərindən silinib.

Daha əvvəl analoji tədbir YouTube-a qarşı da tətbiq olunmuşdu.
 
 
 
Read more...
“OpenAI”, “Google”, “Microsoft” Bakıya gəlirsə, yeni texnoloji era başlayır

Bu həm də gənclərimiz üçün yeni iş yerləri və dünyaca məşhur texnologiyaları yerindəcə öyrənmək fürsətidir

“Prezident İlham Əliyev ilə ABŞ-nin vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens arasında keçirilən görüşdə tərəflər arasında süni intellekt üçün böyük bir data mərkəzinin qurulması barədə razılığın əldə olunduğu ehtimal edilir. Bu layihənin baş tutması və mərkəzin ABŞ şirkətləri tərəfindən qurulması ölkəmizin dünyanın ən qabaqcıl rəqəmsal sistemlərinə sahib olması deməkdir”.

Bu fikirləri “Sherg.az”a açıqlamasında informasiya-kommunikasiya məsələləri üzrə ekspert Elvin Abbasov bildirib. Mütəxəssis qeyd edib ki, bu, təkcə iqtisadi bir addım deyil, həm də gənclərimiz üçün yeni iş yerləri və dünyaca məşhur texnologiyaları yerindəcə öyrənmək fürsətidir:

- Belə bir əməkdaşlıq Azərbaycanı regionun əsas rəqəmsal mərkəzinə çevirərək yerli startapların və gənc proqramçıların önünü açacaq. Dünyanın nəhəng Amerika İT şirkətlərinin Azərbaycana gəlməsi ölkəmizdə rəqəmsal ekosistemin tamamilə yenilənməsinə təkan verəcək. "OpenAI", "Anthropic", "Google", "Microsoft" və ya "Amazon" kimi nəhənglərin təcrübəsi və texnoloji bazası yerli bazarda yeni standartlar müəyyən edəcək. Bu şirkətlərin ölkəmizdə fəaliyyətə başlaması həm böyük investisiya axını, həm də azərbaycanlı mütəxəssislərin qlobal layihələrdə birbaşa iştirak etməsi üçün unikal bir şərait yaradacaq. Azərbaycan gələcəkdə dünyaya sadəcə xam enerji resurslarını deyil, həmin enerjini yüksək texnoloji data mərkəzlərində emal edərək "rəqəmsal dəyər" və intellektual məhsul ixrac

Read more... Bir neçə gün əvvəl mobil ödəniş və rəqəmsal pul kisəsi tətbiqi olan m10-da hesabların dondurulmasının əsas səbəbləri bəlli olub.
Gununsesi.info-nun əldə etdiyi özəl məlumata görə, sistemdəki bloklanma baş verən talama ilə bağlıdır.
Məlumata görə, m10 hesabının başqa şəxslərin idarəçiliyinə keçməsi nəticəsində ayrı-ayrı insanlara məxsus olan on milyonlarla vəsait talan edilib.
Prosesin ABŞ-dan həyata keçirildiyi bildirilir.
Məlumata görə, hazırda Azərbaycanın hüquq-mühafizə orqanlarında cinayət işləri açılıb və m10-dan həbslər həyata keçirlib.
Bildirilir ki, m10-un xaricdən idarə olunması üçün həmin şəxslər xüsusi qorunan məlumatları və kodları qarşı tərəfə ötürüb.
Qeyd edək ki, m10-da yaranan çətinliklə bağlı “PASHA Pay” açıqlama yaymışdı.
Bildirilirdi ki, m10 platformasında xarici mənşəli “merchant”lardan bəzi istifadəçi hesablarına müəyyən məbləğlərdə vəsait daxil olması qeydə alınmışdır. Təhlükəsizlik və tənzimləyici tələblərə uyğun olaraq, sözügedən hesablar müvəqqəti olaraq dondurulmuşdur. Hazırda məsələ m10-nun müvafiq komandaları tərəfindən daxili prosedurlara uyğun şəkildə araşdırılır. Hazırda m10-da bütün əməliyyatlar tam bərpa olunub.
Yaranmış narahatlığa görə istifadəçilərimizdən üzr istəyir, göstərdikləri anlayış və etimad üçün təşəkkür edirik.
İstifadəçilərimizin vəsaitlərinin təhlükəsizliyini, əməliyyatların şəffaflığını və platformanın sabitliyini daim prioritet olaraq qorumağa davam edirik”.
m10 – Azərbaycanda çox sürətlə yayılan mobil ödəniş və rəqəmsal pul kisəsi tətbiqidir. Rəsmi olaraq Kapital Bank tərəfindən yaradılıb və əsas məqsədi gündəlik pul köçürmələrini və ödənişləri maksimum sadələşdirməkdir.
 
Read more...
 

 

 

 
Çinli alimlər bir dəqiqə ərzində 20 giqavat gücündə enerji verə bilən dünyanın ilk mikrodalğalı silahını hazırlayıblar.
 
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu barədə “South China Morning Post” qəzeti məlumat yayıb.
 
Məlumata görə, bu yerüstü sistem “Starlink” peykləri də daxil olmaqla, Yer kürəsinin aşağı orbitindəki peykləri zədələyə və ya sıradan çıxara bilər.
Nəşrin məlumatına görə, “TPG1000Cs” adlanan bu cihaz Şensi əyalətinin Sian şəhərindəki Şimal-Qərb Nüvə Elmləri və Texnologiyaları İnstitutunda hazırlanıb.
 
Silahın uzunluğu 4 metr, çəkisi isə 5 tondur. Bu isə onu yük maşınlarına, hərbi gəmilərə, təyyarələrə və hətta peyklərə quraşdırmaq üçün əlverişli edir.
Nəşr qeyd edir ki, “TPG1000Cs”lər tək bir seansda 3000-ə qədər yüksək enerjili impuls yarada bilir ki, bu da hazırda mövcud olan oxşar sistemlərdən xeyli üstündür.
 
Qəzetin yazdığına görə, əgər Çin “TPG1000Cs”i kosmosa yerləşdirsə, onun gizli hücumlarını aşkarlamaq çətinləşəcək, həmçinin, bu hücumlar daha ölümcül olacaq”.
 

 

Read more...
Ötən ilin bu dövrlərində diametri təxminən 60 metr olan bir asteroidin 2032-ci ildə Yerə çırpılma ehtimalı ilə bağlı xəbərlər qlobal miqyasda narahatlıq yaratmışdı. Lakin aparılan detallı hesablamalardan sonra 2024 YR4 adlandırılan bu göy cisminin planetimiz üçün təhlükə yaratmadığı dəqiqləşmişdi. Bu açıqlama "Don’t Look Up” tipli bir ssenarinin yaşanmayacağına dair ümumi bir rahatlıq da doğurmuşdu.

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, astronomlar bildirir ki, Yer üçün risk aradan qalxsa da, asteroidin 2032-ci ildə Aya çırpılma ehtimalı tamamilə sıfırlanmayıb. Son hesablamalara əsasən, bu ehtimal təxminən 4 faiz səviyyəsindədir. Alimlər indi isə belə bir toqquşmanın Yerdən necə görünə biləcəyini daha aydın şəkildə təsvir edirlər.

Hələ elmi rəy qiymətləndirməsindən keçməyən və arXiv.org ön çap platformasında dərc olunan yeni araşdırmada qeyd olunur ki, asteroid Aya çırpılsa, Yerdən müşahidə edilə bilən güclü bir "optik flaş” yaranacaq. Bu ani işıq partlayışını saatlarla davam edə biləcək infraqırmızı parıltı izləyəcək. Tədqiqatçılara görə, bu hadisə bəşəriyyət tarixində qeydə alınmış ən enerjili Ay toqquşması ola bilər.

Alimlər bu toqquşmanın son dərəcə təsirli olacağını daha əvvəl də proqnozlaşdırmışdılar. Əvvəlki qiymətləndirmələrə görə, 2024 YR4 Aya çırpılsa, təxminən bir kilometr diametrində krater yarana bilər. Toqquşma zamanı təqribən 100 milyon metrik ton materialın üzə çıxacağı və bunun bir hissəsinin Yerə qədər çata biləcəyi ehtimallar arasında göstərilir. Təbii ki, belə bir ssenarinin mütləq baş verəcəyinə dair qəti zəmanət yoxdur. Lakin bu hadisə reallaşarsa, elm dünyası üçün tarixi bir an yaşanacaq.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri, Çindəki Tsinxua Universitetinin tədqiqatçısı Yisüan Vu "Live Science” nəşrinə açıqlamasında bildirib: "Əgər bu ssenari gerçəkləşərsə, planetologiya elmi üçün dönüş nöqtəsi olar. Yer–Ay sistemi asteroid toqquşmaları ilə bağlı anlayışlarımızı sınaqdan keçirə biləcəyimiz nəhəng bir səhnəyə çevrilər".
 
Read more...
 

Bu gün səhər saatlarından etibarən Ailə TV internet provayderinin fəaliyyəti dayanıb. 

Problem lokal deyil və daha böyük miqyasda baş verib. Belə ki, yeraltı internet kabellərində qırılma qeydə alınıb. Nəticədə hazırda minlərlə abonent internet xidmətindən istifadə edə bilmir.

Abonentlərin bildirdiyinə görə, internetin kəsilməsi ilə bağlı provayder tərəfindən əvvəlcədən hər hansı xəbərdarlıq edilməyib, həmçinin yaranmış problemə görə üzr də istənilməyib.

Hazırda nasazlığın nə vaxt aradan qaldırılacağı ilə bağlı Ailə TV tərəfindən rəsmi açıqlama yayılmayıb. Məlumata görə, ərazidə işlər aparılır və bu böyük vaxt aparacaq.

Məsələ ilə bağlı provayderin mövqeyini öyrənməyə çalışırıq. Bizimesr.az

XalqXeber.Az
Read more...
Kompüter təhlükəsizliyi deyəndə ağla gələn köhnə, ağır və daim bildiriş göndərən antivirüs proqramları tədricən tarixə qarışır.

Valyuta.az xəbər verir ki, “Windows 11” istifadəçiləri üçün təhlükəsizlik artıq əməliyyat sisteminin dərinliklərinə inteqrasiya olunmuş vəziyyətdə təqdim edilir. “Microsoft Defender” sistemlə tam uyğun işləyərək əlavə proqram təminatına ehtiyac olmadan cihazınızı qorumağa qadirdir. Bəs bu daxili qoruma həqiqətən kifayət edirmi, yoxsa hələ də əlavə proqram istifadə etməliyik?

Pulsuz qoruma ödənişli rəqiblərinə meydan oxuyur

Aparılan peşəkar testlər göstərib ki, “Microsoft Defender”ın zərərli proqramlara qarşı real vaxt qoruma səviyyəsi 100%-ə yaxınlaşıb. Bu nəticələr "Defender"in bazardakı baha və peşəkar proqramlarla rəqabət edə biləcək səviyyəyə gəldiyini göstərir. “Windows Security” çərçivəsində təqdim olunan “SmartScreen” və tətbiq yoxlaması kimi ağıllı funksiyalar adi ev istifadəçisi üçün kifayət qədər güclü müdafiə xətti yaradır.

Lakin burada vacib bir fərq var: şəxsi istifadə ilə iş dünyasının tələbləri bir-birindən fərqlidir. Ekspertlər hesab edirlər ki, fərdi kompüterlər üçün "Defender" əla işləyir, lakin həssas məlumatlarla işləyən şirkətlər və ya yüksək səviyyəli rəhbərlər daha spesifik qoruma metodlarına müraciət etməlidirlər.

Təhlükəsizliyin açarı yenilənmədədir

Kibercinayətkarlar hər gün taktikasını dəyişir və hücum üsullarını təkmilləşdirirlər. Bu səbəbdən “Microsoft Defender” gün ərzində bir neçə təhlükəsizlik zəka yeniləməsi alır. Əgər bu yeniləmələrə diqqət etməsəniz, sisteminizdə qısa müddətdə boşluqlar əmələ gələcək. Ən düzgün yanaşma “Windows Security” ayarlarını avtomatik yenilənəcək şəkildə qurmaqdır.

Təbii ki, iş yalnız proqram təminatı ilə bitmir. İstifadəçilərin pirat proqramlardan uzaq durması və etibarsız tətbiqlərə icazə verməməsi müdafiə xəttinin ən vacib hissəsini təşkil edir. Bir çox istifadəçi brauzerlərinə əlavə etdiyi təhlükəsizlik plaginləri və şüurlu istifadə sayəsində illərdir əlavə antivirüs proqramı olmadan sistemlərini qorumağa nail olub.

“Windows 11”in zəif tərəfləri və alternativlər

“Microsoft Defender” nə qədər uğurlu olsa da, xüsusilə fidye proqramları (ransomware) və fişinq (phishing) hücumlarına qarşı hər zaman ən effektiv həll deyil. Həmçinin “Windows 11”in daxili bəzi dizayn qüsurları və texniki nasazlıqları, yerleşik təhlükəsizlik sisteminin performansına bəzən təsir göstərə bilər. Əgər “Microsoft”un öz proqramına tam etibar etmirsinizsə və ya ailəniz üçün əlavə funksiyalar axtarırsınızsa, bazarda güclü alternativlər də mövcuddur.

Dünyapress TV

Xəbər lenti