Error
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1

Read more...
"Apple" şirkətinin əsas məhsul yığıcısı olan Çin şirkəti "Luxshare" hücumçulara "Apple" cihazlarının inkişafı və istehsalı ilə bağlı 1 TB-dan çox məxfi məlumatı oğurlamağa imkan verən kütləvi kiberhücumun qurbanı olub.

Bu barədə "MacRumors" yazıb

Haker hücumu ilə bağlı məlumatlar 2025-ci ilin dekabr ayında ortaya çıxıb, lakin təsirlənən şirkətin adı və hadisənin miqyası uzun müddət açıqlanmayıb. İndi isə "RansomHub" haker qrupu qaranlıq internet saytında bəyanat yerləşdirərək hücuma görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüb. Hücumçular "Luxshare" şirkətinin daxili sistemlərini şifrələdiklərini və "Apple" və digər əsas müştərilərə məxsus materiallar da daxil olmaqla çoxlu miqdarda məlumat çıxardıqlarını iddia edirlər.

Hakerlərin sözlərinə görə, oğurlanmış arxivlərdə 3D CAD modelləri, çertyojlar, çap olunmuş dövrə lövhəsi sxemləri, dizayn sənədləri və daxili texniki fayllar da daxil olmaqla mühəndislik və istehsal sənədləri var. Məlumatların bir hissəsinin 2019-cu ildən 2025-ci ilə qədər olan layihələri əhatə edən mövcud və gələcək Apple məhsulları ilə əlaqəli olduğu deyilir. Nəşrlərdə digər texnologiya və sənaye şirkətlərindən də məlumatların mövcudluğu qeyd olunub.

"Cybernews"un tədqiqatçıları sızdırılmış məlumatların nümunələrini araşdırdıqlarını və "Apple" layihələri ilə əlaqəli orijinal daxili "Luxshare" sənədləri kimi görünən materialları aşkar etdiklərini bildiriblər. Fayllarda məxfi təmir prosedurları, təchizat zəncirləri və şirkətlərarası əməkdaşlıqlar, eləcə də istehsal proseslərində istifadə olunan texniki fayllar təsvir olunur. Bundan əlavə, sızma iddia edilir ki, layihələrdə iştirak edən işçilərin adları, vəzifələri və iş elektron poçt ünvanları da daxil olmaqla şəxsi məlumatları var.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, bu cür məlumatların sızması tərs mühəndislik, saxtakarlıq və aparat və proqram təminatına hədəflənmiş hücumlar riskini yarada bilər, eləcə də Apple tərəfdaşlarına qarşı fişinq hücumları ehtimalını artıra bilər.

Nə "Apple", nə də "Luxshare" kiberhücumu və ya məlumat sızmasını dərc edildiyi zaman rəsmi olaraq təsdiqləməyiblər.

Qaynarinfo
 
Read more...
Smartfon dünyasındakı sürətli dəyişikliklər məşhur tətbiqlərin köhnə cihazlarla vidalaşmasına səbəb olur.
TEREF Lent.az-a istinadla xəbər verir ki, son illərdə bir çox tətbiq yeniləmə və təhlükəsizlik tələblərinə görə köhnə telefonlara dəstəyi dayandırıb və “Votsap” yenidən bu siyahıya əlavə olunur.

1 yanvar 2026-cı il tarixindən etibarən “Votsap” həm Android, həm də iOS-da bəzi köhnə modellərə dəstəyi dayandıracaq.

Bu telefonlarda “Votsap” açılmayacaq və mesaj göndərmək və qəbul etmək kimi əsas funksiyalar istifadə edilə bilməyəcək.

“Votsap” dəstəyini dayandıracaq 20 telefon modeli bunlardır:

iPhone 5

iPhone 5c

iPhone 5S

iPhone 6

iPhone 6 Plus

Samsung Galaxy S3 & S4 & S5

Samsung Galaxy Note 2 & Note 3

Samsung Galaxy Ace 3

Samsung Galaxy S4 Mini

Samsung Galaxy Trend

Samsung Galaxy J2

Sony Xperia Z2

Sony Xperia Z3

Huawei Ascend Mate

Huawei Ascend G740

Huawei Ascend D2

LG Optimus L3 II

LG Optimus L5 II

LG Optimus F5

LG Optimus L7 II
 

Read more...
 

Polşa hakimiyyəti Çin istehsalı olan avtomobillərin hərbi obyektlərin yaxınlığında park edilməsinə və bu ərazilərə girişinə qadağa tətbiq edib.

Musavat.com xəbər verir ki, qərar milli təhlükəsizlik riskləri ilə əsaslandırılıb.

Rəsmi qurumların açıqlamasında bildirilir ki, kameralar və müxtəlif sensorlarla təchiz olunmuş “ağıllı” avtomobillər hərbi obyektlər barədə məlumat toplaya, ərazini daimi monitorinq edə və hərbçilərin hərəkətlərini izləyə bilər. Polşa tərəfi bu texnoloji imkanların potensial kəşfiyyat riski yaratdığını istisna etmir.

Narahatlığı artıran məqam Çin avtomobillərinin Polşa bazarında sürətlə artmasıdır. Təkcə 2025-ci ilin dekabr ayında ölkədə 9 821 yeni Çin avtomobili qeydiyyata alınıb. Bu rəqəm ötən illə müqayisədə 427 faiz artım deməkdir və təhlükəsizlik qurumlarının diqqətini daha da gücləndirib.

Qeyd edək ki, Avropa İttifaqı da Çin texnologiyalarına qarşı ehtiyatlı mövqe tutur. Hazırda Avropa Komissiyası üzv ölkələrin telekommunikasiya şəbəkələrində Huawei və ZTE texnologiyalarından istifadənin məhdudlaşdırılması və ya qadağan edilməsi imkanlarını araşdırır. Bu müzakirələr də təhlükəsizlik riskləri fonunda aparılır.

 

Musavat.com


Read more...

Süni intellekt inqilabı artıq sadəcə maraq mövzusu deyil, peşəkar və sosial həyatın mərkəzinə yerləşən davamlı bir alətə çevrilib. 

 

Manset.az Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, "OpenAI” 2025-ci ilin sonunda yayımladığı əhatəli araşdırma ilə ChatGPT-nin fərdlər və qurumlar tərəfindən necə istifadə edildiyini ilk dəfə bu qədər dərindən təhlil edib.

"İnsanlar ChatGPT-dən necə istifadə edir?” adlı bu araşdırma təkcə bir istifadə bələdçisi deyil, həm də müəllimlərdən texnologiya liderlərinə qədər hər kəs üçün süni intellektin gündəlik rutinlərdəki yeni rolunu müəyyən edən yol xəritəsi kimi diqqət çəkir. Tədqiqat göstərir ki, süni intellekt insan əməyinin yerini tutmaqdan daha çox, iş görmə üsullarını köklü şəkildə dəyişdirən və məhsuldarlığı artıran "tamamlayıcı” vasitəyə çevrilib.

Sektorlar üzrə baxıldıqda istifadə vərdişlərinin müəyyən sahələrdə cəmləşdiyi görünür. Hər üç qarşılıqlı əlaqədən biri birbaşa iş həyatı ilə bağlıdır. Peşəkar sənəd layihələrinin hazırlanması, uzun iclas qeydlərinin xülasələşdirilməsi və qərarvermə proseslərində süni intellektdən dəstək almaq artıq standart iş axınına çevrilib. Xüsusilə proqramlaşdırma dünyası istifadə payının 21 faizi ilə bu texnologiyanın ən güclü qalalarından biri olaraq qalır. Maraqlıdır ki, mediada tez-tez vurğulanan "gündəlik həyat köməkçisi” obrazına baxmayaraq, yemək planlaması və ya səyahət marşrutlarının tərtibi kimi şəxsi tapşırıqlar istifadədə olduqca kiçik pay tutur. Bu isə insanların ChatGPT-ni əyləncə və ya hobbi üçün deyil, daha çox konkret məhsuldarlıq qazancı verən sahələrdə seçdiyini göstərir.

Təhsildən səhiyyəyə yeni mərhələ

Təhsil sektoru süni intellektin məsuliyyətli və etik istifadəsinin sınaqdan keçirildiyi əsas cəbhələrdən biri kimi önə çıxır. Tələbələr və müəllimlər mövzu izahları, praktiki tapşırıqlar və dil öyrənilməsi kimi sahələrdə bu texnologiyanı geniş şəkildə sınaqdan keçirirlər. Təhsil sahəsində çalışan mütəxəssislərin demək olar ki, yarısı dərs hazırlığı və ya tələbə iştirakını artırmaq üçün bu alətdən mütəmadi istifadə etdiyini bildirir. Səhiyyə sektoru isə hələ yolun əvvəlində olsa da, klinik sənədləşmə və pasiyentlə ünsiyyət kimi həssas sahələrdə gözləniləndən daha sürətli uyğunlaşma nümayiş etdirir. Bu fakt süni intellektin tənzimləmələrin sərt olduğu riskli sahələrə belə daxil olmağa başladığının aydın göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Araşdırmanın ortaya qoyduğu digər diqqətçəkən məqam istifadəçilərin motivasiyasındakı dəyişiklikdir. ChatGPT artıq bir "yenilik” kimi deyil, birbaşa "vaxta qənaət edən” alət kimi qəbul olunur. Gənc peşəkarlar və tələbələr ən fəal istifadəçi qrupunu təşkil etsə də, karyerasının orta mərhələsində olan mütəxəssislər arasında da bu texnologiya sürətlə yayılır.

Bununla belə, "OpenAI”ın hesabatı bəzi tənqidləri də gündəmə gətirib. Məlumatların əsasən Şimali Amerika və Avropadan toplanması qlobal mənzərə yaratmağı çətinləşdirir. Həmçinin məhsuldarlıq artımının ölçülə bilən göstəricilərdən çox, istifadəçi bəyanatlarına əsaslanması araşdırmanın məhdudiyyətləri kimi göstərilir. Yenə də bu iş rəqəmsal dövrdə axıcılıq və sürət gözləntilərimizin necə dəyişdiyini anlamaq baxımından mühüm başlanğıc nöqtəsi hesab olunur.

 
 

Read more...

Sosial şəbəkələrə mümkün qadağalarla bağlı təzyiqlərin artdığı bir vaxtda “TikTok” Avropa üzrə istifadəçilər üçün gücləndirilmiş yaş yoxlama mexanizmlərini tətbiq etməyə hazırlaşır.

Gununsesi.info xəbər verir ki, platforma 13 yaşdan aşağı uşaqlara məxsus hesabların qarşısını almağı hədəfləyir. Şirkətin açıqlamasına görə, yeni texnologiya profil məlumatları, paylaşılan videolar və platformadakı davranışlar da daxil olmaqla müxtəlif göstəricilər əsasında hesab sahibinin 13 yaşdan kiçik olub-olmadığını proqnozlaşdıracaq. Şübhəli hesablar daha sonra moderatora yönləndiriləcək və hesabın bağlanıb-bağlanmaması ilə bağlı yekun qərarı o verəcək.

“TikTok” bildirib ki, bu yenilik yaxın həftələrdə tətbiq olunacaq. Sınaq mərhələsi zamanı minlərlə əlavə yetkinlik yaşına çatmayan istifadəçiyə məxsus hesab silinib.

Məsələ Böyük Britaniyada da geniş müzakirə olunur. Baş nazir Kir Starmer Avstraliya modelinə bənzər şəkildə 16 yaşdan aşağı şəxslər üçün sosial şəbəkələrə qadağa tətbiq edilməsi ilə bağlı artan təzyiqlərlə üzləşib. Bazar günü Leyboristlər Partiyasından 60-dan çox deputat Baş nazirə məktub göndərərək ümumi qadağanın tətbiqinə çağırıb.

Gununsesi.info

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Read more...
  

Son illərdə baş verən genişmiqyaslı internet kəsintiləri bizə nə vaxtsa oxşar səbəbdən böyük problemlərlə üzləşə biləcəyimizi xatırladır. Bəs internetin dünyanın hər yerində eyni anda sıradan çıxması mümkündürmü?

"Live Science" xəbər verir ki, bu suala alimlər cavab veriblər.

İnterneti tez-tez "şəbəkələr şəbəkəsi" adlandırırlar, çünki o evlərdə, müəssisələrdə, ictimai yerlərdə və digər məkanlarda müxtəlif cihazları birləşdirən şəbəkələrdən ibarətdir. Buna görə də, dünyanın hər yerində internetin sıradan çıxması üçün bir çox infrastruktur elementlərinin qısa müddət ərzində təsirə məruz qalması lazımdır.

Dartmut Kollecinin informasiya sistemləri üzrə mütəxəssisi Corc Saybenko bunun mümkün olduğunu, lakin ciddi resurslar və çox sayda təsadüflər tələb olunacağını bildirib. Buna görə də, qlobal internetin çökməsi mümkün olsa da, olduqca az ehtimal olunandır.

Digər bir tədqiqatçı izah edib ki, qlobal internet sıradan çıxsa belə, evlərdə və ya ofislərdə fəaliyyət göstərməyə davam edə biləcək yerli şəbəkələr mövcuddur.//oxu.az

Read more...
 

Çinin "Şiçian-32" peykinin Siçanq Peyk Buraxılış Mərkəzindən kosmosa buraxılması qəza ilə başa çatıb.

Musavat.com xəbər verir ki, məlumatı Sinxua agentliyi yayıb. Bildirilir ki, "Long March-3B" raket daşıyıcısı havaya qalxıb, lakin uçuş zamanı anomaliya baş verib və bu da missiyanın uğursuzluğa düçar olmasına səbəb olub.

Mütəxəssislər hadisənin səbəbini araşdırırlar.

Musavat.com

 

Read more...
Müasir texnoloji diskursda ölümsüzlük artıq mifoloji və ya dini anlayış kimi yox, texniki problem kimi təqdim olunur. Bu yanaşmanın ən məşhur simalarından biri Elon Muskdır. Onun “insanı ölümsüz etmək üçün ona yüklənmiş proqramı dəyişmək lazımdır” fikri sadəcə futurist metafora deyil. Bu fikir bütöv bir yeni ideologiyanın qısa ifadəsidir.
Bu ideologiyanın mərkəzində bir iddia dayanır: insan təbiət deyil, konfiqurasiyadır.
Texnoloji elitlər insanı bioloji aparat, neyron şəbəkə və davranış modeli kimi oxuyur. Bu baxışda ölüm qaçılmaz son yox, dizayn qüsuru kimi qəbul edilir. Yaşlanma isə təbii proses deyil, dəyişdirilə bilən kod sayılır. Məhz burada təhlükəli dönüş başlayır. Çünki biologiyada ölüm səhv deyil, funksiyadır. Ölüm fərdi yox, növü qoruyan mexanizmdir. Onu ləğv etmək təkcə insan ömrünü uzatmaq deyil, insan anlayışının özünü dəyişmək deməkdir.
Tarix boyu ölümsüzlük ideyası hamı üçün deyil, həmişə seçilmişlər üçün nəzərdə tutulub. Dünən bu sehr, din və mif idi, bu gün isə laboratoriya, çip və alqoritmdir. Texnoloji ölümsüzlük də eyni məntiq üzərində qurulur. O bahalıdır, mürəkkəbdir və infrastrukturla yanaşı məlumat monopoliya¬sı tələb edir. Bu isə qaçılmaz olaraq iki sinifli bəşəriyyət yaradır: ölümü yenə bilənlər və ölümü yaşamağa məcbur olanlar.
Ölümsüzlük ideoloqları iddia edir ki, insan yaddaşı və şüuru kopyalana bilər. Amma əsas sual cavabsız qalır. Şüur informasiya toplumudurmu, yoxsa yaşanmışların cəmidir? Yaddaşı köçürmək mümkündür. Davranışı modelləşdirmək olar. Amma ağrını, qorxunu, peşmanlığı kopyalamaq olmur. Kopyalanan “mən” mən olmur. O, mənim simulyasiyamdır. Bu isə ölümsüzlük deyil, rəqəmsal kölgədir.
Yeni elitizm klassik elitizmdən fərqlidir. Əvvəllər elitlik torpaq, silah və kapital üzərində qurulurdu. Bu gün isə məlumat üzərində nəzarətə, texnologiyaya çıxışa və insanın öz biologiyasını dəyişmək imkanına əsaslanır. Bu, sadəcə sosial fərq deyil. Bu, ontoloji fərqdir. Bir qrup insan ölümlü qalır, digəri isə yenilənə bilən varlıq statusu alır. Beləliklə, bərabərlik anlayışı pozulmur, mənasızlaşır.
Ölüm yalnız son deyil. O məsuliyyət yaradır, mənanı sıxlaşdırır və zamanı qiymətli edir. Ölümsüz insan üçün tələskənlik yoxdur. Tələskənlik yoxdursa, seçim də yoxdur. Seçim yoxdursa, əxlaq aşınır. Sonsuz zaman qarşısında vicdan da, risk də ucuzlaşır. Bu səbəbdən ölümün ləğvi insanı gücləndirmir, onu etik cəhətdən zəiflədir.
Nəticə etibarilə ölümsüzlük ideologiyası insanı xilas etməyi vəd edir, amma əslində onu dəyişdirməyi planlayır. Bu dəyişiklik bəşəriyyətin hamısı üçün deyil, texnologiyaya sahib olan azlıq üçün nəzərdə tutulur. Məsələ ömrün uzunluğu deyil. Məsələ kimlərin ölümlə vidalaşa biləcəyidir.
Əgər ölümsüzlük seçilmişlər üçün mümkün olarsa, bu artıq elmi nailiyyət yox, yeni elitizmin manifesti olacaq. Və o dünyada insan ölümdən xilas ola bilər, amma insanlıqdan yox.
Elbəyi Həsənli. Sürix
Read more...
Read more...
 
 
 

Read more...
 

Cənubi Koreya və ABŞ-dan olan alimlər tibb və qida sənayesi üçün əhəmiyyətli hesab edilən iki mühüm elmi irəliləyişə imza atıblar.

Musavat.com CNN-ə istinadən xəbər verir ki, bu kəşflərdən biri ağır qanaxmaların qısa müddətdə dayandırılmasına imkan yaradır, digəri isə daha az kalorili və qan şəkərinə minimum təsir göstərən yeni şəkər alternatividir.

Qanaxmanı dərhal dayandıran innovativ toz

Read more...

Cənubi Koreyalı tədqiqatçılar həyati risk yaradan güclü qanaxmaları saniyələr içində dayandıra bilən püskürdülə bilən tibbi toz hazırlayıblar. “AGCL tozu” adlandırılan bu maddə alginat, gellan saqqızı və xitozan kimi bioloji uyğun təbii komponentlərdən ibarətdir.

Alimlərin izahına görə, toz yaraya tətbiq edildikdə qandakı kalsium ionları ilə reaksiyaya girir və çox qısa müddətdə hidrogel baryerinə çevrilir. Bu baryer güclü yapışma yaradaraq qan axınını dayandırır. Laboratoriya və heyvanlar üzərində aparılan sınaqlarda AGCL tozunun mövcud hemostatik vasitələrdən daha yüksək udma və yapışma gücünə malik olduğu müəyyən edilib. Maddə öz çəkisindən təxminən yeddi dəfə artıq qanı uda bilir, eyni zamanda toxumaların bərpasını sürətləndirir və antibakterial təsir göstərir.

Mütəxəssislər məhsulun daha bir üstünlüyünü onun saxlanma davamlılığı ilə izah edirlər. Toz otaq temperaturunda və yüksək rütubət şəraitində iki ilə qədər keyfiyyətini itirmir. Bu xüsusiyyət onu müharibə zonaları, təbii fəlakət əraziləri və təcili tibbi yardım halları üçün xüsusilə perspektivli edir.

Daha az kalorili, daha sağlam şəkər

Read more...

ABŞ-da Tufts Universitynin alimləri isə qida sahəsində diqqətçəkən yenilik təqdim ediblər. Tədqiqatçılar dad baxımından adi süfrə şəkərinə çox yaxın olan, lakin kalori dəyəri xeyli aşağı və qan şəkərində daha zəif artıma səbəb olan yeni şəkər növü hazırlayıblar.

“Taqatoza” adlanan bu nadir şəkər mühəndislik yolu ilə dəyişdirilmiş bakteriyalardan istifadə edilməklə istehsal olunur. Elmi araşdırmaya əsasən, genetik modifikasiya olunmuş bakteriyalar qlükozanı təxminən 95 faiz səmərəliliklə taqatozaya çevirə bilir. Yeni şəkər adi şəkərin şirinliyinin təxminən 92 faizini verir, lakin təxminən 60 faiz daha az kalori ehtiva edir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, taqatoza qan şəkəri və insulin səviyyəsində kəskin sıçrayış yaratmadığı üçün diabet və piylənmə ilə mübarizədə ciddi alternativ ola bilər.

Musavat.com

 
 
 

Read more...
 
 

2025-ci il ərzində qlobal miqyasda süni intellekt sistemlərini işlək saxlamaq üçün təxminən 765 milyard litr su sərf olunub.

" milli.az xəbər verir ki, bu miqdar bütün dünyada insanların bir il ərzində içdiyi butulka suların həcminə bərabərdir.

Məlumatda qeyd olunur ki, bu sistemlərin yaratdığı ekoloji çirklilik isə Nyu-York kimi nəhəng bir meqapolisin illik çirkliliyi ilə müqayisə olunacaq səviyyədədir.

Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, əgər soyutma texnologiyalarında inqilabi dəyişikliklər edilməzsə, yaxın gələcəkdə rəqəmsal dünya ilə real dünya arasında su uğrunda rəqabət başlaya bilər.

XalqXeber.Az

Dünyapress TV

Xəbər lenti