Dünya bazarlarında “Azeri Light” (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.
Gununsesi.info xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 12,69 ABŞ dolları və ya 12,3% azalaraq 90,34 ABŞ dolları olub.
 |
|
|
“Gemini” kriptovalyuta birjasının qurucuları olan Vinklevoss əkizləri (Winklevoss twins) son günlər böyük həcmdə "Bitcoin" transferi ilə diqqət çəkib.
Valyuta.az xəbər verir ki, Vinklevoss qardaşları ötən həftədən etibarən öz birjalarına 1750 ədəd bitcoin (təxminən 130 milyon dollar) köçürüblər.
Zəncirüstü analiz platforması “Arkham” tərəfindən açıqlanan məlumata görə, bu transferlərin satış məqsədilə həyata keçirildiyi ehtimal olunur.
Platformanın izlədiyi kripto hesab məlumatlarına əsasən, Vinklevoss qardaşlarının portfelində hazırda təxminən 620 milyon dollar dəyərində Bitcoin və 150 milyon dollar dəyərində "Ether" mövcuddur.
Kripto dünyasında "Bitcoin"in ən böyük tərəfdarlarından sayılan Vinklevoss qardaşları daha əvvəl dəfələrlə bildiriblər ki, gələcəkdə "Bitcoin"in bazar dəyəri qızılı geridə qoya bilər. Onlar həmçinin "Bitcoin" qiymətinin 500 min - 1 milyon dollar səviyyəsinə çatmasının mümkün olduğunu qeyd ediblər.
Qeyd edək ki, Vinklevoss qardaşları 2012-ci ildə, xüsusilə “Facebook” ilə bağlı məhkəmə razılaşmasından əldə etdikləri təzminatdan sonra "Bitcoin"ə böyük investisiya qoymağa başlayıblar.
Prezident İlham Əliyev XIII Qlobal Bakı Forumunun açılış mərasimindəki çıxışında dünyada neft və qazın qiymətlərindəki artıma toxunub.
"DogruXeber.tv" xəbər verir ki, dövlətimizin başçısı bununla bağlı deyib:
“Biz neft və qaza olan qiymətlərin görünməmiş dərəcədə artımını müşahidə edirik. Bu da istehlakçılara bir zərbədir. Nəinki istehlakçılara, əgər kimsə düşünürsə ki, qeyri-tarazlı bu qiymətlər yalnız neft hasil və ixrac edən ölkələrin xeyrinədir, yox, bu, belə deyil”. Prezident qeyd edib ki, biz daha tarazlaşdırılmış, proqnozlaşdırılmış neft qiymətlərinin tərəfdarıyıq.
Son zamanlar İranla bağlı regional gərginliklər və müharibə xəbərləri Azərbaycan bazarına da təsir göstərib. Belə ki, İrandan idxal olunan məhsulların qiymətlərində artım müşahidə olunur. Xüsusilə balıq, çərəz, meyvə-tərəvəz kimi məhsullar buna daha çox məruz qalır. Beluqa kimi dəniz məhsullarının qiymətində də 15-20 manatadək artımın qeydə alınması, bazardakı digər məhsullara da təsirin nə qədər geniş ola biləcəyini göstərir.
İran müharibəsi Azərbaycana gətirilən məhsulların qiymətlərinə və idxal həcminə nə dərəcədə təsir edəcək? Hansı məhsullar daha çox bahalaşacaq?
Globalinfo.az-a danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli deyib ki, hərbi gərginlik Azərbaycanda müəyyən idxal olunan məhsulların qiymətlərinə təsir göstərib:
“Müharibə Hörmüz boğazı kimi əsas ticarət yollarında gərginliyə səbəb olduğundan enerji və logistika xərcləri, idxal prosesləri çətinləşib, nəticədə bəzi məhsulların qiymətləri artıb. Dünya bazarında neft və dizel qiymətləri yüksəlir, bu da daşıma xərclərinin artmasına gətirib çıxarır və geniş məhsul qruplarına təsir edir. Dünya Bankı, BVF və xəbər agentlikləri buna görə qlobal qiymət artımlarının riskli olduğunu bildirirlər. Azərbaycanda bazarlarda müşahidə olunan vəziyyətə görə, İrandan gətirilən bəzi məhsulların qiymətləri artıq bahalaşıb və yeni bahalaşma meylləri də gözlənilir”.
A.Nəsirli bildirib ki, bahalaşmanın əsas səbəbi idxalın azalması, gömrük və logistika problemləri, sığorta xərclərinin yüksəlməsi və İran milli valyutasının zəifləməsidir:
“İrandan Azərbaycana idxal edilən əsas məhsullar və onların qiymət davranışı aşağıdakı kimidir:
Ərzaq məhsulları: İran kərə yağı, düyü, xurma, qurudulmuş meyvələr və müxtəlif çərəz növləri bazarda satışda mövcuddur. Bəzi yerlərdə yağın qiyməti əvvəlki ilə nisbətən artaraq 16-18 manatdan yuxarı qalxıb.
Balıq və dəniz məhsulları: İrandan balıq məhsulları da idxal olunur, o cümlədən donmuş balıqlar, beluqa kimi dəniz məhsulları. Bu seqmentdə də qiymət artımı müşahidə edilir.
Meyvə-tərəvəz və qurudulmuş məhsullar: Üzüm, ərik qurusu, müxtəlif quru meyvələr və çərəzlər bazarda mövcuddur və onların qiymətlərində müəyyən qədər bahalaşma var.
Sənaye və gündəlik istifadə malları: İran sənaye məhsulları, tikinti materialları, məişət əşyaları və təmizlik vasitələri də idxal olunur. Bu məhsulların qiymətində artım riski mövcuddur, çünki logistika xərcləri yüksəkdir”.
Akif Nəsirlinin fikrincə, bahalaşmanın səbəblərindən biri odur ki, müharibə və gərginlik idxalda gecikmələr yaradır, gömrükdə problemlər artır, bəzi malların sayı azalır və təklif‑tələb tarazlığı pozulur:
“Bu da nəticədə həm qiymətləri, həm də alternativ idxal xərclərini yüksəldir. Ümumilikdə İran müharibəsi nəticəsində balıq və çərəz məhsulları da daxil olmaqla bir sıra qida və sənaye mallarında qiymət artımı baş verib. Bu təsirin daha genişləndiyi müşahidə olunur. Lakin bazar diversifikasiyası (başqa ölkələrdən idxal) və yerli istehsal bəzi təsirləri yüngülləşdirə bilər”.
Neftin dünya bazarında qiymətinin rekord həddə yüksəlməsi iqtisadiyyata və valyuta bazarına mümkün təsirlərlə bağlı müzakirələri artırıb. Digər tərəfdən, Azərbaycanda 2026-cı ildən başlayaraq 2029-cu ilə qədər dövlət büdcəsində neftin qiyməti bir barel üçün 65 dollar səviyyəsində götürülüb. Hazırda onun iki dəfə baha olması əlavə vəsaitin maaş və pensiyaların artırılmasına yönəldilib-yönəldilməyəcəyi sualını yenidən gündəmə gətirib.Globalinfo.az-a danışan iqtisadçı Pərviz Heydərov deyib ki, ABŞ-la İsrailin İrana hücum əməliyyatı başlayan gündən bəri neftin qiyməti 50 faiz artıb:
“Səbəb Hörmüz boğazında yaranan vəziyyətlə bağlıdır. Əsas neft hasilatçısı ölkələrində bu sahədə mövcud infrastruktura dəyən zərbələr, daşımaların divara dirənməsi bəlkə də hələ az səviyyədə bahalaşma yaradıb. Neftin qiymətinin həddindən artıq artması Azərbaycanın iqtisadiyyatı üçün hər zaman müsbət nəticələr doğurmur. Əksinə, bu vəziyyət bir sıra mənfi təsirlərə də səbəb ola bilər. İlk növbədə, neft qiymətlərinin kəskin artması ölkədə idxalın genişlənməsinə gətirib çıxarır. Azərbaycanın daxili istehlak bazarı müəyyən dərəcədə idxaldan asılı olduğu üçün dünya bazarlarında qiymətlərin yüksəlməsi idxal məhsullarının həcmini artırır. İkincisi, bu proses daxildə inflyasiyanın güclənməsinə səbəb olur. Dünya bazarında neftin bahalaşması enerji daşıyıcılarının qiymətini artırır, bu isə öz növbəsində ərzaq, qida məhsulları və digər zəruri malların bahalaşmasına gətirib çıxarır. Nəticədə ölkəyə inflyasiya idxalı baş verir”.
İqtisadçının sözlərinə görə, əvvəlki illərin təcrübəsi göstərir ki, neft qiymətlərindəki kəskin dəyişikliklər iqtisadiyyat üçün risk yarada bilər:
“Məsələn, 2014-2015-ci illərdə neft qiymətlərinin kəskin ucuzlaşması dövründə qiymətlərin enməsi Azərbaycanın bank sektoruna ciddi təsir göstərmişdi. Bu vəziyyətin yaranmasında əvvəlki illərdə neft qiymətlərinin həddindən artıq yüksək olması və iqtisadiyyatda müəyyən balanssızlıqların formalaşması da rol oynayıb. Ona görə də dövlət büdcəsində neftin qiyməti 65 dollar götürülsə də, hazırda bundan daha yüksək olması ölkəyə əlavə gəlir gətirir. Bu vəsait maaşların və pensiyaların artırılmasına yönəldilə bilər. Lakin belə durum uzunmüddətli və sabit iqtisadi üstünlük kimi qiymətləndirilmir”.
Kəlbəcərin Zar kəndində xarici su təchizatı, tullantı su şəbəkə və qurğuların tikintisinə 7 milyon 181 min 133 manat xərclənəcək.Teleqraf xəbər verir ki, “Tikilməkdə Olan Obyektlərin Müdiriyyəti” publik hüquqi şəxs layihə çərçivəsində görüləcək işlərin reallaşdırılması üçün podradçı seçır.
Qeyd edək ki, martın 3-də bu yöndə keçirilən tender baş tutmayıb. Səbəb müvafiq lisenziyaya və ya icazəyə malik olan təchizatçıların sayının üçdən az olmasıdır.
Brent markalı neftin qiyməti 20 faizə yaxın artaraq bir bareli 110 dollardan baha satılır. Bu İran müharibəsi başladıqdan sonra neftin qiymətində 30 faizlik artımın olması deməkdir.
“AzPolitika” xəbər verir ki, neftin qiymətindəki artımlar birjalara da təsirsiz ötüşməyib. Qlobal resessiya riski Asiyada birjaların bu həftəni öz işinə ciddi enişlər ilə başlamasına səbəb olub. Bir çox iqtisadçılar münaqişənin davam etməsinin qlobal iqtisadi böhrana səbəb olacağını proqnazlaşdırır.
Düzdür, ABŞ Prezidenti neftin qiymətindəki artımların müvəqqəti olacağını bəyan edib. Onun fikrincə, müharibə başa çatdıqdan sonra yenidən qiymətlər azalaraq stabilləşəcək.
İqtisadçı deputat Vüqar Bayramov isə bildirir ki, bu bəyanatlara baxmayaraq, əksər investorlar qısa müddətli dövrdə neftin qiymətində kəskin azalmalar gözləmirlər. Belə ki, neftin qiymətinə sadəcə enerji məhsullarının 20 faizinin daşındığı Hörmüz boğazındakı çətinliklər deyil, eləcə də Yaxın Şərqdəki vəziyyət və xüsusən də hasilatın azalması təsir göstərir.
”Körfəz dövlətlərində hasilatda hiss edilən azalmalar qeydə alınmaqdadır. İraqda hasilat 60 faiz azalıb, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirliyi və Küveyt də istehsalı aşağı salmağa məcbur olub. Digər tərəfdən, Körfəz dövlətlərində enerji infrastrukturuna dəyən ziyan hasilatın qısa zamanda bərpasına imkan yaratmır. ABŞ-nin bazara gündəlik 300–400 milyon barel əlavə neft çıxarmaq istəyinin də tarazlığı xüsusi dəyişəcəyi gözlənilmir”, -iqtisadçı bildirib.
Deputat hesab edir ki, müharibənin hansı müddəti və coğrafiyanı əhatə etməsi birjalara təsir edən əsas faktor olaraq qalmaqdadır. Bununla belə, savaşdan sonra müharibə zamanı dağıdılan infrastrukturun bəprası üçün tələb edilən zaman və maliyyə də diqqətdən yayınmamalıdır.
V.Bayramovun sözlərinə görə, neftin qiymətindəki artımlar enerji ixrac edən dövlətlərin gəlirlərini artırsa da qlobal iqtisadiyyatda çağrışları gücləndirir: “Bu təbii ki, Azərbaycanın da neft satışından gəlirlərinin artmasına səbəb olur. 2025-ci ildə Azərbaycanda qaz kondensatı ilə birlikdə 27,7 milyon ton neft hasil edilib. Həmin il xam neft hasilatı orta hesabla gündəlik 460 min barrel, kondensat hasilatı 111 min barrel təşkil edib. Ümumilikdə neft hasilatı orta hesabla gündəlik 571 min barrel olub. Ötən il Azərbaycan 23,1 milyon ton neft ixrac edib. Neftin bir barelinin qiyməti 2026-cı ilin dövlət büdcəsində 65 dollar nəzərdə tutulub. Aydındır ki, söhbət illik orta qiymətdən gedir. Bununla yanaşı, neft bazarındakı volatillik göstərir ki, Azərbaycan enerji satışından bu il daha çox gəlir əldə edə bilər. Bu dövlət gəlirlərimizin və eləcə də valyuta ehtiyatlarımızın daha çox artmasına səbəb olacaq”.
Millət vəkili vurğulayıb ki, qısa müddətli daxilolmalarda kəskin artımlar olsa da belə, regionda əməkdaşlıq və stabillikdə maraqlı olan və sülh gündəliyinə töhvə verən Azərbaycan neft bazarında dalğalanmalarda deyil, uzunmüddətli tarazlıqda maraqlıdır.
O, hesab edir ki, qlobal strateji bazarlarda uzunmüddətli tarazlıq isə siyasi deyil, iqtisadi faktorlar ilə müəyyənləşməlidir. Amma hələlik dünya bazarlarında siyasi faktorlar iqtisadi meyarları üstələyir.
Elm və Təhsil Nazirliyi nəzdində Təhsil Sisteminin İnformasiyalaşdırılması İdarəsi müvafiq rəqəmsal xidmətlərin formalaşdırılması, modernləşdirilməsi və davamlı dəstək xidmətlərinin satın alınması ilə bağlı tenderə yekun vurub.
Biizimesr.com xəbər verir ki, tenderin qalibi "Ultra Technologies" şirkəti seçilib. Tərəflər arasında bağlanacaq satınalma müqaviləsinin maliyyə dəyəri 929 856,39 manatdır.
İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin reyestr məlumatlarına görə, "Ultra Technologies” MMC 14 yanvar 2005-ci ildə qeydiyyata alınıb. Nizamnamə kapitalı 1000 manatdır. Hüquqi ünvanı Sumqayıt şəhəri, 1-ci mikrorayon, ev 45V, mənzil 48-də yerləşən şirkətin qanuni təmsilçisi Zülfüqarlı Məhəmməd Zülfüqar oğludur.
Mediada gedən məlumatlara görə isə şirkətin sahibi deputat Tahir Mirkişilidir. Bu iddiaya səbəb deputatın vaxtilə şirkətin direktoru vəzifəsində çalışmasıdır. Bu barədə onun tərcümeyi-halında da yazılıb.
Tahir Mirkişili özü də şirkətin ona məxsus olması barədə iddiaları təkzib etməyib. Bu barədə onun hər hansı açıqlamasına rast gəlinmir.
|
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi Quba şəhərində fəaliyyət göstərən Soyqırım Memorial Kompleksi tərəfindən "31 mart Azərbaycanlıların Soyqırımına həsr edilmiş anım tədbiri" çərçivəsində müxtəlif istehlakyönlü xidmətlərin göstərilməsi məqsədilə keçirilən satınalma yekunlaşıb. 32gun.az xəbər verir ki, bu xidmətlərin icrası ilə bağlı fərdi sahibkar Cavahir Zahid qızı Məmmədova ilə ümumi dəyəri 8.120 AZN təşkil edən rəsmi müqavilə bağlanmışdır. Xatırladaq ki, bir neçə gün öncə Cavahir Zahid qızı Məmmədova Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) tabeliyində fəaliyyət göstərən "Azərdövlətsənayelayihə" Dövlət Layihə İnstitutu təşkilati təbii güllərin satın alınmasını qalibi olub. Tərəflər arasında dəyəri 3.560 AZN olan müqavilə imzalanıb. Onu da qeyd edək ki, Adil Kərimli Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziridir. |
Hərbçilərə tutduqları vəzifəyə və hərbi rütbələrə görə verilən ödənişlərin məbləğinin artırılması təklif olunur.
Gununsesi.info xəbər verir ki, İnsan hüquqları üzrə müvəkkilin (ombudsmanın) 2025-ci il üzrə məruzəsində qeyd olunub ki, hərbi qulluqçuların pul təminatının artırılması, həmçinin mənzil kirayəsi üçün verilən kompensasiyanın məbləğinin yüksəldilməsi məqsədəuyğun hesab edilir.
Bununla bağlı məsələ Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin iclasında müzakirəyə çıxarılıb.
Məsələ ilə bağlı hərbi ekspert Emin Həsənli bildirib ki, Azərbaycan dövləti hər zaman hərbçilərə xüsusi diqqət və qayğı ilə yanaşır:
“20 ildən artıq qüsursuz xidmət edən hərbçilər mənzillə təmin edilirlər. İpoteka güzəştlərində birinci yerdə hərbçilərdir, şəhid ailələridir, müharibə əlilləridir.
Şəhid ailələrinə və müharibə əlillərinə də mənzillər verilir, müharibə əlillərinə avtomobillər verilir, onlara Prezident təqaüdü verilir. Hərbçilərin, eyni zamanda, uzun müddət yığılıb qalan məzuniyyət pulları verildi və hesab edirəm ki, ərzaq təminatı pullarıdır ki, 2013-cü ildən bəri qalır, o, da veriləcəkdir.
Dövlətimiz həm hərbçilərin təminatları – sağlamlığından, tibbi təminatdan tutmuş, maddi-mənəvi təminata qədər, hamısı yüksək səviyyədə asudə vaxtın təşkil edilməsi ilə bağlı addımlar atılır. Və bu addımlar daha da müasir dövrün tələblərinə uyğun artırılacaqdır. Biz Ali Baş Komandanın tapşırığı ilə Türkiyə modelinə keçmişik.
Qanunvericilik bazası, hüquqi baza ona uyğunlaşır.
Hər il hərbçilərin pensiya təminatı bilirsiniz ki, əvvəl belə idi ki, pensiyada olan hərbçilər hərbi maaş artdıqca artırdı, sonra cənab Prezidentin müvafiq fərmanına uyğun olaraq, məsələn, bu il 10,3% artdı. Hər il 10%-ə yaxın bu məbləğ artım edəndə hərbçilər artıq bu məsələni yüksək razılıqla qarşılayırlar. Bu proses davam edir, müxtəlif istiqamətlərdə bu proseslər aparılır.
Hesab edirəm ki, gələcəkdə də bu istiqamətdə sistemli, ardıcıl olaraq işlər görüləcək. Aidiyyəti qurumlarda bu müzakirələr gedir və biz yaxın zamanlarda bu istiqamətdə xeyli addımların atıldığının da şahidi olacağıq”. (Oxu24.com)