Satınalma müsabiqələrində fəal iştirak edən və vaxtaşırı qalib seçilən "Dream Construction Company" MMC etibarsız təchizatçılar siyahısına salınıb.

Bizimesr.az xəbər verir ki, şirkət 24 fevral 2027-ci ilədək satınalma müsabiqələrində iştirak edə bilməz."Dream Construction Company" MMC-nin etibarsız təchizatçılar siyahısına salınmasının səbəbi isə saxta sənəd təqdim etməsi ilə bağlıdır.

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin reyestr məlumatlarına görə, "Dream Construction Company" MMC 20 may 2014-cü ildə qeydiyyata alınıb. Nizamnamə kapitalı 5515 AZN olan şirkətin hüquqi ünvanı Bakı şəhəri Nizami rayonu, Heydər Əliyev prospekti, ev 152-də yerləşir. MMC-nin qanuni təmsilçisi Cavadov Cavid Elman oğludur.

"Dream Construction Company" MMC "Otaxlı" MMC adı ilə fəaliyyət göstərib. Şirkət təsis ediləndən bu günədək qanuni təmsilçisi 4 dəfə dəyişib.
Dövlət satınalmalarının vahid internet portalı üzərindən apardığımız araşdırma zamanı məlum olub ki, "Dream Construction Company" MMC ötən il 13 tenderin qalibi seçilib.

Bu tenderlər aşağıdakı qurumlar tərəfindən keçirilib:

- Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti – 3 tender
- Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti yanında Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı İstehsalat Birliyi – 2 tender
- Bərdə Rayon İHB-nin Şəhər Nümayəndəliyi – 2 tender
- Bərdə Rayon İcra Hakimiyyəti -1 tender
- Ağdam Rayon İcra Hakimiyyəti – 3 tender
- Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyəti – 1 tender
- Ağdam Rayon İHB-nin Quzanlı Ərazi Nümayəndəliyi – 1 tender.
- Satınalma müqavilələrinin ümumi maliyyə dəyəri isə 2 961 891,07 manat təşkil edir.

Müflis olmaq hər zaman şirkətin sonu demək deyil. Bəzi nəhəng brendlər müflis olduqdan sonra daha güclü formada bazara qayıtmağı bacarıb.

Valyuta.az iflasdan sonra yenidən yüksələn 8 məşhur şirkəti təqdim edir.

1. Apple – son anda xilas

Bu gün dünyanın ən dəyərli şirkətlərindən biri olan "Apple" 1997-ci ildə faktiki iflas astanasında idi. Şirkət rəsmi müflis elan olunmasa da, vəziyyət kritik idi. Həmin vaxt əsas rəqibi "Microsoft" 150 milyon dollarlıq investisiya ilə "Apple"ı xilas etdi. Bu addım şirkətin yenidən strukturlaşmasına və sonrakı texnoloji inqilabın əsas oyunçusuna çevrilməsinə zəmin yaratdı.

2. General Motors – dövlət dəstəyi ilə dönüş

2008-ci il qlobal maliyyə böhranı zamanı avtomobil nəhəngi "General Motors" müflis oldu. Şirkət ABŞ hökumətinin maliyyə dəstəyi ilə yenidən quruldu. Sonradan dövlət investisiyadan çıxaraq milyardlarla dollar vəsait geri qaytardı. GM bazarda fəaliyyətini davam etdirərək yenidən gəlirli modelə keçdi.

3. Ally Financial – GMAC-dan bank sektoruna

"General Motors"un kredit bölməsi olan GMAC da böhran zamanı dövlət tərəfindən dəstəkləndi. Sonradan "Ally Financial" adı ilə fəaliyyətini davam etdirən şirkət müstəqil və gəlirli maliyyə institutuna çevrildi.

4. Chrysler – Böyük Resessiyadan sonra yenidən qurulma

2009-cu ildə "Chrysler" də müflis oldu və dövlət dəstəyi aldı. Daha sonra "Fiat" tərəfindən satın alındı və beynəlxalq avtomobil qrupuna inteqrasiya edildi. Bu addım şirkətin bazarda qalmasına imkan verdi.

5. Marvel Entertainment – komikslərdən milyardlıq kinoya

1996-cı ildə "Marvel" iflas üçün müraciət etmişdi. Həmin dövrdə əsas fəaliyyəti komiks nəşri idi. Sonradan film istehsalına keçid şirkəti tamamilə dəyişdi. Bu gün "Marvel" brendi milyardlarla dollar dəyərindədir və "Disney"in tərkibində fəaliyyət göstərir.

6. Six Flags – borc yükündən sonra dirçəliş

2009-cu ildə 2,7 milyard dollardan çox borc səbəbilə müflis olan əyləncə parkı operatoru "Six Flags" restrukturizasiya prosesindən keçərək 2010-cu ildə fəaliyyətini bərpa etdi və Şimali Amerikada park şəbəkəsini genişləndirməyə davam etdi.

7. Texaco – milyardlıq məhkəmə çəkişməsindən sonra

1980-ci illərdə "Texaco Getty Oil"i almaq cəhdi nəticəsində milyardlarla dollarlıq məhkəmə mübahisəsi ilə üzləşdi və müflislikdən qorunmaq üçün “Chapter 11” proseduruna müraciət etdi. 1987-ci ildə razılaşma əldə edildi və şirkət fəaliyyətini davam etdirdi. Sonradan "Texaco" "Chevron"un tərkibinə daxil oldu.

8. Sbarro – iki dəfə müflis oldu, amma bazarda qalmağı bacardı

Pizza şəbəkəsi "Sbarro" 2011 və 2014-cü illərdə iki dəfə müflislik prosedurundan keçdi. Şirkət modelini dəyişərək “fast-casual” konsepsiyaya keçdi və özəl investisiya fondlarının dəstəyi ilə fəaliyyətini davam etdirdi.

Dollar ABŞ-ın gömrük rüsumları ilə bağlı son xəbərlərdən ən çox zərər görəcək aktivlərdən biri ola, eyni zamanda Çin səhmləri daha yaxşı dinamika göstərə bilər.

Bu barədə "Bloomberg" yazır.

ABŞ Ali Məhkəməsinin qlobal miqyaslı gömrük rüsumlarını ləğv etməsi ticarətdə qeyri-müəyyənliyi yenidən artırıb. Bundan sonra Tramp 10% qlobal rüsum tətbiq edən fərman imzalayıb və onu 15%-ə yüksəltməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. Avropada isə ABŞ ilə ticarət razılaşmasının ratifikasiyasının dondurulması planlaşdırılır.

Dollar üçün əlavə təzyiq amili idxalçılara potensial kompensasiyalar ola bilər ki, bunlar 170 milyard dollara çatacaq. Ali Məhkəmə kompensasiyaların miqyasını açıqlamayıb, amma artıq 1500-dən çox iddia təqdim olunub. Bu, ABŞ-ın orta və uzunmüddətli dövlət maliyyəsi üçün qeyri-müəyyənliyi artırır, uzunmüddətli istiqrazların gəlirliyini yüksəldir və dollar üzərində təzyiq yaradır.

Orta hesabla gömrük rüsumlarının azalması inflyasiya təzyiqini yüngülləşdirə və Federal Ehtiyat Sisteminin növbəti addımlarını aydınlaşdıra bilər, deyə "Bank of Nassau"nun baş iqtisadçısı Vin Tin bildirib.

"FED rüsumların inflyasiya risklərini azaltdığına daha əmin olduqda yumşaldıcı dövrü bərpa edə bilər. Bu, səhmlər üçün müsbət, dollar üçün mənfi xəbərdir", deyə o əlavə edib.

"Markets Pulse" sorğusuna qatılanların 70%-dən çoxu "Bloomberg" dollar indeksinin ay ərzində düşəcəyini gözləyir. 2025-ci ildə indeks 8,1% aşağı düşüb və bu il də azalma davam edir.

Sorğu iştirakçılarının 37%-i hesab edir ki, ən çox qazananlar Çin və Honq Konq səhmləri olacaq: rüsumların azalması ABŞ-ya ixracı dəstəkləyə bilər, baxmayaraq ki, son rüsum dərəcəsi hələ məlum deyil. ABŞ ticarət nümayəndəsi Ceymison Qrir bildirib ki, Tramp Çin məhsulları üçün rüsumları 35–50% diapazonunda saxlamaq istəyir və məhkəmə qərarı əksər məhdudiyyətlərə təsir etməyəcək.

"Citigroup Inc."un məlumatına görə, 20 trilyon dollardan çox portfel idarə edən aktiv menecerlər ABŞ siyasətindəki qeyri-müəyyənlik səbəbindən inkişaf etməkdə olan bazarların səhmlərinə və valyutalarına mövqelər artırırlar.

Bundan əvvəl ABŞ Ali Məhkəməsi qərar verib ki, prezident Donald Tramp fövqəladə səlahiyyətlərdən istifadə edərək rüsum tətbiq edə bilməz və keçən il Trampın demək olar bütün ölkələr üçün tətbiq etdiyi gömrük rüsumlarını ləğv edib. Məhkəmə qərarından bir gün sonra Tramp 10%-dən 15%-ə yeni qlobal rüsum tətbiq etməyi planlaşdırdığını açıqlayıb.

Avropa İttifaqı ABŞ ilə ticarət razılaşmasının ratifikasiyasını Tramp administrasiyasının yeni gömrük planı ilə bağlı açıqlama verməsini gözləyərək təxirə salmağa hazırdır.

Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) Tramp administrasiyasının iqtisadi siyasətini, xüsusilə rüsumları tətbiq etməsini və kütləvi işçi azaldılmasını tənqid edib. Fond bildirib ki, administrasiya rüsumların mənfi iqtisadi təsirlərini azaltmaq üçün başqa vasitələr toplusundan istifadə etməlidir.

Bu ilin yanvar ayında Azərbaycana 202 milyon 419,2 min ABŞ dolları dəyərində yeyinti məhsulları idxal edilib. Rəsmi statistikaya əsasən, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ərzaq idxalının dəyəri cüzi – cəmi 0,3 faiz və ya 666 min dollar azalıb.

Struktur baxımından idxalda maraqlı mənzərə formalaşıb. Dəyər ifadəsində ən böyük pay meyvə və tərəvəzə məxsus olub, miqdar baxımından isə buğda liderliyini qoruyub. "Yeniavaz" açıqlanan rəsmi məlumatlara istinadən xəbər verib ki, yanvar ayında ölkəyə 37,9 min ton meyvə-tərəvəz gətirilib və bu məhsulların ümumi gömrük dəyəri 33,4 milyon dollar təşkil edib. Beləliklə, idxal olunan meyvə-tərəvəzin 1 kiloqramının orta gömrük dəyəri 1,5 manat (0,88 dollar) olub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, ötən ilin yanvarında bu göstərici 1,26 manat (0,74 dollar) idi. Bu isə illik müqayisədə artımın qeydə alındığını göstərir.

Son iki ilin yanvar aylarının göstəricilərinin təhlili göstərir ki, bəzi məhsullar üzrə ciddi qiymət dəyişiklikləri baş verib. Gömrük dəyəri ən çox artan məhsul süd və qaymaq olub – illik artım 27,1 faiz təşkil edib. Əksinə, ən böyük ucuzlaşma düyü üzrə qeydə alınıb. İdxal olunan düyünün orta gömrük dəyəri son bir ildə 21,2 faiz azalıb.

Lakin diqqət çəkən əsas məqam ondan ibarətdir ki, gömrük dəyərində azalma daxili bazarda qiymətlərin ucuzlaşmasına səbəb olmayıb. Məsələn, idxal olunan kərə yağının orta gömrük dəyəri illik müqayisədə 4,9 faiz aşağı düşsə də, pərakəndə satış qiyməti 10 faiz və ya 2,1 manat artıb. Eyni vəziyyət düyü bazarında da müşahidə olunur: gömrük dəyəri 21,2 faiz azaldığı halda, daxili bazarda satış qiyməti 1,2 faiz və ya 9 qəpik yüksəlib.

Digər tərəfdən, yanvar ayında qlobal ərzaq qiymətləri ardıcıl beşinci dəfə azalıb. Məlumata görə, ümumi ərzaq qiymətləri indeksi dekabr ayı ilə müqayisədə 0,4 faiz, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə isə 0,6 faiz aşağı düşüb. Qiymətlərin enməsi əsasən süd məhsulları, şəkər və ət üzrə kotirovkaların ucuzlaşması ilə bağlı olub. Bununla belə, ayrı-ayrı məhsul qruplarında fərqli dinamika müşahidə edilib.

BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) taxıl indeksi yanvar ayında 0,2 faiz artıb. Buğda və qarğıdalı üzrə dünya qiymətlərində cüzi azalma qeydə alınsa da, ümumi indeksdə artım baş verib. Böyük buğda ehtiyatları Rusiya və ABŞ-də payızlıq əkinlər üçün hava risklərinin təsirini kompensasiya edib. Düyü üzrə qiymət indeksi isə 1,8 faiz yüksəlib. Bitki yağlarının qiymət indeksi 2,1 faiz artaraq yüksəliş nümayiş etdirib. Cənub-Şərqi Asiyada istehsalın mövsümi azalması və davamlı idxal tələbi fonunda palma yağının qlobal qiymətləri artıb. Cənubi Amerikadan ixracın azalması və ABŞ-da bioyanacağa yüksək tələbat soya yağının bahalaşmasına səbəb olub. Qara dəniz regionunda təklifin məhdudlaşması günəbaxan yağının da qiymətini yüksəldib. Eyni zamanda Avropa İttifaqına yüksək idxal həcmi səbəbindən raps yağının qiymətində azalma qeydə alınıb.

Ət qiymətləri indeksi də 0,4 faiz aşağı düşüb. Qlobal bazarda təklif bolluğu və zəif tələbat səbəbindən donuz əti ucuzlaşıb. Bununla yanaşı, Braziliyada məhsulun bahalaşması və yüksək ixrac tələbatı quş ətinin qiymətlərini artırıb. Mal və qoyun əti üzrə qiymətlər sabit qalıb. Braziliyadan Çinə tədarükün artması ABŞ tərəfindən rüsumsuz kvotanın sürətlə doldurulmasının təsirini kompensasiya edib.

Süd məhsulları üzrə qiymət indeksi də 5 faiz enib. Təklifin kifayət qədər olması nəticəsində pendir və kərə yağı ucuzlaşıb. Bununla belə, Yaxın Şərq, Şimali Afrika və Asiyanın bəzi regionlarında tələbatın bərpası fonunda yağsız quru südün qiymətləri artıb.

Şəkər qiymətləri indeksi 1 faiz azalıb. FAO bunu cari mövsümdə qlobal təklifin artacağı ilə bağlı gözləntilərlə əlaqələndirir. Hindistanda istehsalın bərpası, Tailand üçün əlverişli proqnozlar və Braziliyada müsbət dinamika qiymətlərin aşağı düşməsinə təsir göstərib.

Təşkilat qlobal taxıl istehsalı ilə bağlı yenilənmiş proqnozunu da açıqlayıb. Bildirilib ki, ümumi istehsal həcmi 3,023 milyard tona çatacaq ki, bu da rekord göstərici hesab olunur. Artım əsasən Kanada və Avropa İttifaqında buğda məhsulunun gözləniləndən yüksək olması, həmçinin Çin və ABŞ-də qarğıdalı əkin sahələrinin genişlənməsi və məhsuldarlığın artması ilə bağlıdır. Düyü istehsalının da Hindistan, Banqladeş, Braziliya, Çin və İndoneziya hesabına yüksələcəyi proqnozlaşdırılır.

Maraqlıdır ki, 5 aydır qlobal bazarda ir çox əsas ərzaq məhsullarının qiymətlərinin ucuzlaşması, paralel olaraq idxal olunan bir sıra ərzaq məhsullarının gömrük dəyərinin aşağı düşməsinə baxmayaraq, marketlərdə ərzaq qiymətləri yenə də yüksək olaraq qalır. Bu halda isə ortaya bir sual çıxır: Ölkədə ərzaq məhsullarının qiymətinin ucuzlaşması üçün daha nə baş verməlidir?

İqtisadçı Xalid Kərimli “AzPolitika”ya açıqlamasında bildirib ki, ölkədə 2026-cı ildə inflyasiyanın davam edəcəyi gözlənilir:"Mərkəzi Bankın proqnozlarına əsasən, gələn il inflyasiya təxminən 5,7 faiz səviyyəsində olacaq. Yanvar ayının statistikasına əsasən, ərzaq qiymətlərində artım ümumi inflyasiya göstəricisindən aşağı olub".

Ekspert qeyd edib ki, qiymətlərin formalaşmasına təkcə idxal amilləri deyil, həm də daxili faktorlar təsir göstərir:"Yanvar ayında dizel, benzin və enerji qiymətləri artırılıb. Eyni zamanda işçilərin əməkhaqları 9 faizdən çox yüksəlib. Bu isə sahibkarların xərclərini artırır, daşıma və saxlanma xərclərinin yüksəlməsinə səbəb olur. Nəticədə artan xərclər məhsulun satış qiymətinə əlavə edilir. Tarif Şurasının qəbul etdiyi qiymət artımları da zamanla bazara ötürülür. Tariflər aşağı salınmadığı və əməkhaqları azalmadığı üçün qiymətlərdə də ciddi enmə müşahidə olunmur".

Xalid Kərimli bildirib ki, dünya bazarında hər hansı məhsulun ucuzlaşması onun daxili bazarda dərhal enməsi demək deyil. Məsələn, yağ məhsullarını misal çəkən iqtisadçı qeyd edib ki, son vaxtlar bəzi marketlərdə endirim kampaniyaları çərçivəsində qiymətlərdə 10-15 faiz azalma müşahidə olunub. Onun sözlərinə görə, 2-3 ay əvvəl 27-28 manata satılan bəzi yağlar hazırda 22-23 manata, 22-23 manatlıq məhsullar isə 18-19 manata təklif olunur.

Ekspert izah edib ki, dünya bazarında qiymət düşən kimi bunun yerli bazarda hiss olunmamasının əsas səbəblərindən biri sahibkarların anbarlarında əvvəlki, daha yüksək qiymətlə alınmış malların qalmasıdır: "Pərakəndə ticarətdə köhnə qiymətlə alınmış məhsulların satılıb tükənməsi və yeni partiya ilə əvəzlənməsi zaman tələb edir. Dəyər zəncirində məhsulun topdansatışdan pərakəndə satışa qədər hər mərhələdə yenilənməsi vaxt aparır. Bəzi hallarda bu proses 3-5 ay, hətta daha uzun çəkə bilər. Məsələn, Yeni Zelandiyadan Azərbaycana gətirilən yağ məhsullarının daşınması təxminən iki ay davam edir. Bu, texniki prosesdir və qiymət dəyişiklikləri dərhal bazara ötürülmür".

İqtisadçı əlavə edib ki, ölkədaxili qiymətlərə manatın dəyərindəki dəyişikliklər də təsirsiz ötüşmür. O bildirib ki, ötən il rubl-dollar məzənnəsində ciddi dəyişiklik olub:"Əvvəllər 1 dollar 90-100 rubl idisə, hazırda 75-80 rubl civarındadır. Bu, rublun 20-25 faiz bahalaşması deməkdir. Nəticədə idxal olunan məhsulların qiyməti xarici valyutada azalsa belə, məzənnə fərqləri və digər xərclər yerli bazarda qiymətlərin eyni templə enməsinə imkan vermir".

"Bəzi hallarda şirkətlər qiymətləri dərhal yeniləməyə də bilər. Bu baxımdan dövlət qurumlarının rolu önəmlidir. O xatırladıb ki, 2024-cü ildə Rəqabət Məcəlləsi qüvvəyə minib və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi inhisarçılıq və süni qiymət artımı hallarına nəzarət edən orqandır. Xüsusilə iri idxalçılar üzərində nəzarətin gücləndirilməsi vacibdir ki, vətəndaşlar bu cür hallardan zərər görməsinlər", - iqtisadçı əlavə edib.