Error
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1

Read more... 3 aprel 2026-cı il saat 11.00-da “Akkord Mingəçevir Maşınqayırma Zavodu” ASC səhmdarlarının növbəti illik ümumi yığıncağı keçiriləcək.
"DİA-AZ" xəbər verir ümumi yığıncağın gündəliyinə aşağıdakı məsələlər daxildir:
1. “Akkord Mingəçevir Maşınqayırma Zavodu” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin 2025-ci il üçün maliyyə nəticələrinin müzakirəsi və təsdiqi.
2. “Akkord Mingəçevir Maşınqayırma Zavodu” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin gələcək fəaliyyəti ilə bağlı məsələnin müzakirəsi.
3. Digər məsələlər.
Ünvan: Mingəçevir şəhəri, Heydər Əliyev prospekti 11a.
Read more... Dövlət Turizm Agentliyi xarici jurnalistlərin, blogerlərin və turizm şirkətlərinin Azərbaycana tanışlıq səfərlərini təşkil edəcək.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, Agentlik bu məqəsdlə 10 tender müsabiqəsi elan edib.
Tender müsabiqələri çərçivəsində Dövlət Turizm Agentliyi müxtəlif ölkələrdən olan jurnalistlər, blogerlər və turizm şirkətləri üçün tanışlıq səfərlərinin təşkili, eləcə də ölkəmizdə işgüzar tədbirlərin keçirilməsi xidmətlərini satın almağı planlaşdırır.
Bu məqsədlə ümumilikdə 5 milyon 839 min 442 manat 62 qəpik vəsaitin xərclənməsi nəzərdə tutulur.
Qeyd edək ki, tenderlər üzrə ölkələrə ayrılan vəsaitin həcmi belədir:
Qazaxıstan, Özbəkistandan olan iştirakçılar üçün – 684 min 766 manat 28 qəpik;
Türkmənistan, Tacikistan və Qırğızıstandan – 158 min 957 manat 48 qəpik;
Böyük Britaniya və İrlandiyadan – 148 min 835 manat 48 qəpik;
Polşa, Çexiya, Macarıstan və Yunanıstandan – 508 min 382 manat 69 qəpik;
İspaniya, İtaliya və Fransadan – 573 min 671 manat 50 qəpik;
Cənubi Koreya və İsraildən – 474 min 911 manat 96 qəpik;
Rusiya və Belarusiyadan – 728 min 304 manat 20 qəpik;
Çin və Hindistandan – 1 milyon 444 min 897 manat 34 qəpik;
Türkiyədən – 753 min 623 manat 43 qəpik;
Avstriya, İsveçrə və Almaniyadan – 363 min 92 manat 26 qəpik.
 

Read more...
Iyun ayından etibarən gömrük bağlamalarının bəyan edilməsi yeni qaydalarla həyata keçiriləcək.

 

Gununsesi.info Xəzər TV-yə istinadən xəbər verir ki, Dövlət Gömrük Komitəsi “Smart Customs” saytı və mobil tətbiqindən istifadə edən vətəndaşlara müraciət edib. Bildirilib ki, bir neçə aydan sonra xaricdən məhsul sifarişi edən şəxslər elektron ticarət bəyannamələrini artıq identifikasiya nömrəsi (FİN kod) və parol vasitəsilə təqdim edə bilməyəcəklər.

Yeni qərara əsasən, bu xidmətdən yalnız ASAN İmza, SİMA və ya myGov / QR vasitəsilə istifadə etmək mümkün olacaq.

Daşıyıcı şirkətlərin əməkdaşlarının sözlərinə görə, hazırda tətbiq olunan təsdiqləmə prosesi – yəni FİN kod və parol vasitəsilə aparılan bəyannamə – gücləndirilmiş identifikasiya hesab edilmir.

İqtisadçılar isə bildirirlər ki, bu dəyişiklik gömrük və vergi sistemində nəzarətin gücləndirilməsi məqsədi daşıyır.

Dövlət Gömrük Komitəsindən qeyd olunub ki, göstərilən tarixdən sonra malların bəyan edilməsi zamanı problem yaşanmaması üçün vətəndaşlara əvvəlcədən ASAN İmza və ya SİMA elektron imzasını əldə etmələri tövsiyə olunur.

 
 
 
Read more...
Mərkəzi Bankın hesabatına əsasən, Rusiya bank sektoru 2025-ci ildə 3,5 trilyon rubl (45,5 milyard dollar) xalis mənfəət əldə edib.
Yeniavaz.com xəbər verir ki, bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8% azdır. Belə ki, 2024-cü ildə sektorun xalis mənfəəti 3,8 trilyon rubl (49,4 milyard dollar) təşkil edib.
Qeyd edək ki, ötən ilin rəsmi məlumatlarına görə, Rusiya əhalisinin sayı 146 milyon nəfər olub. Bu isə o deməkdir ki, Rusiyada adambaşına düşən bank mənfəəti 312 dollar təşkil edib.
Onu da qeyd edək ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən 22 bankın 2025-ci il üzrə xalis mənfəəti 1 milyard 161,6 milyon manat (683,4 milyon dollar), Ermənistanda fəaliyyət göstərən 17 bankın 2025-ci il üzrə xalis mənfəəti 421 milyard dram (1 milyard 126,2 milyon dollar), Gürcüstanda fəaliyyət göstərən 19 bankın 2025-ci il üzrə xalis mənfəəti isə 3,3 milyard lari (1 milyard 262 milyon dollar) olub.
Bu ölkələrin əhalisini də nəzərə aldıqda, Azərbaycanda adambaşına düşən bank mənfəəti 67 dollar, Ermənistanda 366 dollar, Gürcüstanda isə 323 dollar təşkil edib.
 
Read more... "Avro-Asiya İnşaat Kooperasiyası "Evrascon" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (ASC) vergi borcu daha da artıb.
 
Qaynarinfo-nun əldə etdiyi məlumata görə, şirkətin vergi borcu hazırda 6 718 407,21 manat təşkil edir.
 
Təxminən 1 ay əvvəl borcun məbləği 3 646 883,55 manat idi.
 
"Avro-Asiya İnşaat Korporasiyası "Evrascon" ASC 15 avqust 2008-ci ildə qeydiyyata alınıb. Nizamnamə kapitalı 377 290 manatdır. Şirkətin qanuni təmsilçisi Həmzər İsmiyev İsmayıl-Əfəndiyeviçdir. Lakin o, ASC-nin sahibi deyil.
 
"Evrascon" ASC-nin sahibi kimi daha çox baş nazirin keçmiş müavini Abid Şərifov tanınır. Bu barədə mediada kifayət qədər məlumat yer alıb. Abid Şərifov isə özü mediaya açıqlamasında şirkətin qardaşına məxsus olduğunu bildirib. Lakin onun bu açıqlaması səmimi qəbul olunmayıb. Çünki "Evrascon" ASC "Azərkörpü" ASC-nin bazasında yaradılıb. Bu ASC-nin isə Abid Şərifova bağlı olduğu sirr deyil.
 
"Evrascon" ASC-nin səhmlərinin 22 920 ədədi Abid Şərifovun xanımına məxsusdur. Bu barədə mediada gedən araşdırma materiallarında qeyd edilib.
 
Başqa bir fakt isə "Evrascon" ASC-nin əvvəllər yerləşdiyi hüquqi ünvanla bağlıdır. Məlumatlara görə, şirkət əvvəllər Şərifovlarla eyni ünvanda - Bakı şəhəri, Azadlıq prospekti, ev 144, mənzil 73-də qeydiyyatda olub.
 
Read more...
Bazar ertəsi, 2 fevral, dollar yenidən yüksəlib, ən çox isə xammal qiymətlərinə həssas valyutalar qarşısında dəyər qazanıb, çünki qızıl və gümüş qiymətlərinin düşməsi bazarlara təsir edib.

"Bloomberg" xəbər verir ki, London ticarətinin başlanğıcında ABŞ dolları Avstraliya, Yeni Zelandiya və Norveç valyutalarına qarşı ən çox artıb – qızılın 30 yanvarda on ildən çox müddətdə ən böyük düşüşündən sonra qiymət itkilərinin davam etməsi fonunda. Gümüş isə bazar ertəsi 16% düşüb – cümə günü rekord sürətli daxili düşüşdən sonra.

Dolların cümə və bazar ertəsi günləri təxminən 1% möhkəmlənməsi yanvarın ikinci yarısında yaşanan kəskin zəifləmədən sonra baş verib. Bu bərpa bəzi investorları təəccübləndirə bilərdi, çünki dollar satışları keçən ayın ən populyar makro strategiyalarından biri idi. Keçən həftənin sonuna doğru ABŞ-ın Qrenlandiya ilə bağlı təhdidləri və prezident Donald Trampın valyuta satışına münasibəti uzunmüddətli dollar zəifləməsi barədə müzakirələri daha da gücləndirib.

Bərpa olunsa da, bir çox bazar iştirakçıları dolların gələcəkdə zəifləməsi barədə xəbərdarlıq edir. “DoubleLine Capital” şirkətinin baş direktoru Ceffri Qandlax keçən həftə bildirib ki, dollar artıq müəyyən müddətdir müdafiə valyutası kimi davranmır, Trampın proqnozlaşdırılmaz siyasəti və ABŞ-ın böyük defisitləri dollar üzərində təzyiqi davam etdirir.

"Redwood Heritage Group"un təsisçisi və başçısı Əhməd Saidali bildirib ki, bu yüksək volatillik hadisəsi deyil. Bu, valyutanın devalvasiyasıdır.

Fevral ticarətinin başlanğıcı ilə bir çox strateq dollar üzərində əlavə təzyiq proqnozunu saxlayır.

“Goldman Sachs Group Inc.”, “Manulife Investment Management” və “Eurizon SLJ Capital” də ABŞ valyutasının zəifləməsini gözləyir, baxmayaraq ki, bu azalma qeyri-bərabər olacaq. Üstəlik, valyuta bazarında və qiymətli metallar bazarında dalğalanmalar aksiyalardakı dalğalanmalardan daha böyükdür, süni intellektlə bağlı şirkət səhmlərindəki “balon” barədə narahatlıqlara baxmayaraq.
 
Read more...
 

 

 

 
"Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC-nin xeyli miqdarda vergi borcu yaranıb. 
 
Qaynarinfo-nun əldə etdiyi məlumata görə, hazırda MMC-nin 132 619,05 manat vergi borcu var. 
 
"Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC 9 sentyabr 2019-cu ildə qeydiyyata alınıb. Nizamnamə kapitalı 40 manatdır. MMC-nin hüquqi ünvanı Tovuz rayonu Tovuz şəhəri, İ.Mürşüdov küçəsi, ev 44-də yerləşir. MMC-nin qanuni təmsilçisi İsmayılov Emin Maksim oğludur. Emin İsmayılov haqqında açıq mənbələrdə heç bir məlumat yoxdur. 
 
İddialara görə, "Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC-nin sahibi Hikmət İbrahimlidir. O, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin Tibbi planlama departamentinin rəhbəri vəzifəsində işləyir. Hikmət İbrahimli 2021-ci ilədək "Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC-nin qanuni təmsilçisi olub. 
 
"Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC-nin vergi borcunun yaranması ilə bağlı da maraqlı mülahizələrə irəli sürülür. 
 
İddialara görə, Hikmət İbrahimlinin İcbari Tibbi Sığorta Agentliydə vəzifə tutması "Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC-nin fəaliyyətinə müsbət mənada təsirsiz ötüşməyib. Lakin hazırda Agentlikdə ciddi yoxlamalar aparıldığından "Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC ilə sözügedən qurumla işbirliyinə əngəl yaradıb. Bu baxımdan, MMC-nin fəaliyyəti əvvəlki illərə nisbətən xeyli zəifləyib və nəticədə xeyli miqdarda vergi borcu yaranıb. 
 
Bu iddialarla bağlı "Tovuz Tibb Mərkəzi" MMC ilə əlaqə saxlamaq cəhdlərimiz nəticə verməyib.
Read more...
Ötən ilin ilk 11 ayında Ukraynadan Azərbaycana 5 min 786 ton dondurulmuş iribuynuzlu heyvan əti (mal əti) idxal edilib.
Yeniavaz.com açıqlanan rəsmi məlumatlara istinadən xəbər verir ki, idxal olunan mal ətinin 59,55 tonu bütöv cəmdəklər, 1 827,7 tonu sümüklü və parçalara ayrılmış, 3 898,9 tonu isə sümükdən ayrılmış formada olub.
Qeyd edək ki, Ukraynadan gətirilən bütöv cəmdəklərin bir kiloqramının orta gömrük dəyəri 3,5 dollar (6 manat), sümüklü və parçalara ayrılmış ətin bir kiloqramının orta gömrük dəyəri 3,8 dollar (6,4 manat), sümükdən ayrılmış ətin bir kiloqramının orta gömrük dəyəri isə 5 dollar (8,5 manat) təşkil edib.
Onu da bildirək ki, ötən ilin ilk 11 ayında dondurulmuş mal əti ən çox Ukraynadan gətirilib. Ukraynadan sonra mal əti ən çox Braziliyadan (2 956 ton) və Hindistandan (1 128,5 ton) idxal olunub. Braziliyadan gətirilən dondurulmuş ətin bir kiloqramının orta gömrük dəyəri 3,2 dollar (5,5 manat), Hindistandan gətirilən ətin bir kiloqramının orta gömrük dəyəri isə 3,4 dollar (5,7 manat) olub.
 
Read more...
 

 

 

 
Bəzi dükanlarda vətəndaşlar nağdsız ödəniş etmək istədikdə onlara fərqli qiymət təklif olunur. Əgər nağd ödəniş edilsə, endirim tətbiq edilir, lakin kartla ödəniş zamanı endirim mümkün olmur.
 
AzFakt.com ATV-yə istinadən xəbər verir ki, ekspertlərin sözlərinə görə, bu, həm qanunsuz, həm də istehlakçı hüquqlarının pozulması hesab oluna bilər.
 
 
Hüquqşünas Roman Qaraşov bildirib ki, sahibkarların belə addımları vergi öhdəliklərindən yayınmaq məqsədini güdür və qanunsuzdur. Hər hansı istehlakçıya kassadan qəbzin verilməməsi ilə bağlı Vergi Məcəlləsinə uyğun olaraq cərimələr tətbiq olunur.
 
Ekspert həmçinin qeyd edib ki, nağdsız ödəniş zamanı kartdan-karta köçürmə tələb etmək və endirim verməmək, yalnız vergi öhdəliklərindən yayınmaq deyil, həm də istehlakçı hüquqlarının pozulmasıdır. İstehlakçı hüquqları haqqında qanunun 7-ci maddəsinə görə, hər bir məhsul üçün yazılı sənəd - kassadan qəbz və ya digər təsdiqedici sənəd verilməlidir.
 
Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyindən bildirilib ki, qanunvericilik bütün vətəndaşlara ticarət və xidmət sahələrində bərabər hüquq tanıyır. İstehlakçıların hüquqlarının pozulması hallarında müraciət etmək imkanı mövcuddur.
 

 

Read more...
Son aylarda beynəlxalq maliyyə bazarlarında müşahidə olunan proseslər Avropa paytaxtlarında ciddi suallar doğurur: Avropa İttifaqı ABŞ dollarının qlobal hökmranlığına real alternativ yaratmağa həqiqətən hazırdırmı və bunun iqtisadi bədəli nə qədər ola bilər? Avronun dollar qarşısında sürətlə möhkəmlənməsi uzun illərdir arzulanan “qlobal avro anı”nı gündəmə gətirsə də, bu proses eyni zamanda Avropa iqtisadi modelinin zəif tərəflərini açıq şəkildə üzə çıxarır.

ABŞ dolları İkinci Dünya müharibəsindən sonra formalaşmış “Bretton Woods” sistemindən bəri dünyanın əsas ehtiyat valyutası statusunu qoruyur. Qlobal ticarətin böyük hissəsi dollarla aparılır, mərkəzi bankların valyuta ehtiyatlarının təxminən 57 faizi məhz bu valyutada saxlanılır. Bu status Vaşinqtona onilliklər boyu ucuz borclanmaq, böyük büdcə kəsirlərini nisbətən ağrısız maliyyələşdirmək və sanksiyalar vasitəsilə geosiyasi təsirini genişləndirmək imkanı verib. Avropa üçün isə bu reallıq həm asılılıq, həm də potensial risk mənbəyi kimi qiymətləndirilir.

Məhz bu səbəbdən Avropa siyasətçiləri və mərkəzi bankirləri uzun müddətdir ki, avronun qlobal ehtiyat valyutasına çevrilməsi ideyasını dəstəkləyirlər. Daha aşağı borclanma xərcləri, maliyyə sabitliyi və ABŞ sanksiyalarından qismən qorunma bu ambisiyanın əsas cazibə nöqtələridir. Lakin bazarların məntiqi sadədir: investorlar və hökumətlər yalnız güclü və etibarlı valyutaya üstünlük verirlər. Bu isə avronun bahalaşmasını qaçılmaz edir.

Avronun dollar qarşısında 1,20 həddini aşması Avropada, xüsusilə də Almaniyada narahatlıqla qarşılanıb. İxrac yönümlü iqtisadi modelə malik Almaniya üçün güclü valyuta məhsulların xarici bazarlarda bahalaşması deməkdir. Almaniya kansleri Fridrix Merts açıq şəkildə bildirib ki, dolların məzənnəsi alman ixrac sənayesi üçün əlavə yük yaradır. Bu narahatlıq təsadüfi deyil: son illərdə Avropa ixracatçıları artıq yüksək istehsal xərcləri, Çinlə rəqabət və ABŞ-ın ticarət tarifləri səbəbindən çətin dövr keçirirlər.

Avronun möhkəmlənməsi yalnız ixracı zəiflətmir, eyni zamanda inflyasiya dinamikasına da təsir göstərir. Güclü valyuta idxalı ucuzlaşdırır, bu isə Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) 2 faizlik inflyasiya hədəfini risk altına qoya bilər. Təsadüfi deyil ki, avro 1,20 səviyyəsini keçən kimi bir sıra AMB rəsmiləri mümkün müdaxilələr barədə xəbərdarlıq etməyə başladılar. Fransa Mərkəzi Bankının rəhbəri Fransua Villerua de Qallo və Avstriyalı həmkarı Martin Koxer açıq şəkildə bildiriblər ki, avronun bahalaşması faiz dərəcələri üzrə qərarlarda nəzərə alınacaq amillərdən biridir.

Burada əsas paradoks ortaya çıxır: əgər Avropa avronu qlobal ehtiyat valyutasına çevirmək istəyirsə, onun möhkəmlənməsinə də razı olmalıdır. ING-nin qlobal makroiqtisadiyyat rəhbəri Karsten Brjeskinin qeyd etdiyi kimi, Avropa aktivlərinə maraq artdıqca məzənnə də yüksələcək. Lakin bu, qısamüddətli perspektivdə iqtisadi artımı məhz zəif məzənnə hesabına təmin edən avrozonanın maraqları ilə ziddiyyət təşkil edir.

Digər tərəfdən, güclü avro Çin amilini də gündəmə gətirir. Pekin adətən yuanın dollarla nisbətən sabit qalmasına çalışır. Nəticədə avronun bahalaşması Çin mallarını Avropa bazarında daha da ucuz edir. Avro-yuan məzənnəsinin son 12 ilin ən yüksək səviyyəsinə yaxınlaşması Avropa sənayesi üçün əlavə təzyiq deməkdir. Bu, artıq ucuz Çin rəqabətindən əziyyət çəkən Avropa istehsalçıları üçün ciddi problemdir.

Bütün bunlar Avropanın struktur problemlərini daha aydın göstərir. Avrozona daimi ticarət profisiti versə də, onun iqtisadi artımı qısa müddətdə böyük ölçüdə əlverişli məzənnədən asılıdır. ABŞ maliyyə naziri Skott Bessentin ironik şəkildə qeyd etdiyi kimi, avro 1,20-ni keçərsə, avropalılar onun həddən artıq güclü olmasından şikayətlənməyə başlayacaqlar. Bu, “nə istədiyinə diqqət et” prinsipi ilə səsləşir.

Strateji baxımdan isə sual daha dərindir. Avropa həqiqətən də dolların yerini tutmaq istəyirmi, yoxsa sadəcə alternativ yaratmaqla ABŞ-la münasibətlərdə manevr imkanlarını genişləndirməyə çalışır? Qlobal ehtiyat valyutası olmaq təkcə üstünlüklər deyil, həm də məsuliyyət deməkdir: açıq və dərin maliyyə bazarları, vahid fiskal siyasətə yaxınlaşma, böhran dövrlərində beynəlxalq likvidliyin təmin edilməsi. Avropa İttifaqı isə hələ də bu sahələrdə tam inteqrasiya olunmayıb.

Nəticə etibarilə, avronun güclənməsi Avropa üçün həm fürsət, həm də riskdir. Bu proses dolların hökmranlığında çatların yarandığını göstərsə də, eyni zamanda Avropa iqtisadi modelinin həssaslığını üzə çıxarır. Avropa qarşısında seçim dayanır: ya qlobal valyuta ambisiyalarının iqtisadi bədəlini qəbul etmək, ya da daha ehtiyatlı, mərhələli strategiya seçmək. Hər iki halda aydın olan budur ki, güclü avro sadəcə maliyyə göstəricisi deyil, Avropanın gələcək iqtisadi və siyasi yolunu müəyyən edən əsas faktorlardan birinə çevrilib.

Dünyapress TV

Xəbər lenti