Error
  • JLIB_APPLICATION_ERROR_COMPONENT_NOT_LOADING
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1
  • Error loading component: com_content, 1

Telefonda hansı SMS və fotoları saxlamaq olmaz? - Dələduzlar onları axtarır

Created on Tuesday, 03 February 2026 10:38 | Hits: 257
Read more...
Müasir dövrdə başqasının smartfonu, əgər onda internet-bankinqə çıxış verən və ya telefon sahibinin adına kredit rəsmiləşdirmək üçün yetərli məlumatlar saxlanılırsa, dələduzlar üçün əsl “qızıl mədəninə” çevrilə bilər.

Valyuta.az xəbər verir ki, bir çoxları telefonunu sındırılmadan və məlumat oğurluğundan necə qorumağı bildiyini düşünür. Lakin ehtiyatsızlıq ciddi maliyyə itkilərinə gətirib çıxara bilər. Bu səbəbdən UNİAN araşdırıb ki, telefonda hansı mesajları saxlamaq olmaz və hansı fotoları göndərdikdən dərhal sonra silmək daha doğrudur.

Telefonda saxlanmamalı olan SMS-lər

Şəxsi məlumatlarınızı əks etdirən mesajlardan mütləq qurtulmaq lazımdır. Bunlara soyad, ad, ata adı, pasport nömrəsi və ya identifikasiya kodu, ev ünvanı kimi məlumatlar daxildir.

Həmçinin aşağıdakı məlumatları ehtiva edən SMS-ləri heç bir halda saxlamaq olmaz:

*bank kartınızın nömrəsi;
*kartın PIN-kodu və ya CVC (kartın arxa tərəfindəki üçrəqəmli kod).

Nəzərə almaq lazımdır ki, dələduzların bank və ya digər hesabların bərpası üçün istifadə olunan gizli suallara cavab tapa biləcəyi mesajlar da təhlükəlidir.

Banklardan gələn birdəfəlik SMS-lər də zərərsiz hesab edilməməlidir. Onları da silmək tövsiyə olunur ki, fırıldaqçılar üçün əlavə ipucu qalmasın.

Telefonda saxlanmamalı olan fotolar

İlk növbədə, nömrələri və digər vacib məlumatları aydın görünən sənəd fotolarını silmək lazımdır. Hər hansı sənədin şəkli dələduzlar tərəfindən şəxsi hesablarınızın sındırılması, adınızdan saxta hesab yaradılması və ya bu məlumatların “darknet”də satılması üçün istifadə oluna bilər.

Şəxsi məlumatları “özünüz üçün” saxladığınız mesaj və skrinşotları da telefonda saxlamaq məsləhət deyil. Banklarla yazışmaların skrinşotları, təsdiq kodları, elektron biletlər, çeklər və qəbzlər də risklidir.

Mesencerlərdə özünüzə göndərib “Saxlanılanlar” bölməsində saxladığınız qeydləri də unutmayın. “Qeydlər” tətbiqini də mütəmadi yoxlayıb təmizləmək lazımdır.

Telefonda səliqə yaratdıqdan sonra səbəti də boşaltmağı unutmayın – silinmiş fayllar orada həftələrlə qala bilər.

Bundan əlavə, ehtiyat nüsxələri də yoxlamaq vacibdir. Məlumatlar avtomatik olaraq “Google Drive”, “iCloud” və digər servislerde saxlanıla bilər.

Hava yoxdursa, kosmos niyə soyuqdur? Temperatur paradoksu

Created on Monday, 02 February 2026 09:57 | Hits: 147
Read more...
Hava yoxdursa, kosmos niyə soyuqdur? Temperatur paradoksu:
1.Əslində, kosmos nə soyuq, nə də istidir. Temperatur molekulların hərəkətidir. Vakuumda demək olar ki, molekul yoxdur. Kosmosun "soyuq" olduğunu demək rəng sükutunun nə olduğunu soruşmaq kimidir. Ətraf mühit yoxdursa - temperatur yoxdur.
2.Bəs niyə hamı kosmosun soyuqluğundan danışır? Çünki kosmosda tez bir zamanda istiliyinizi itirirsiniz. Yer kürəsində hava sizi geri isidir. Vakuumda keçirici yoxdur. Boşluğa istilik yayırsınız və qarşılığında heç nə almırsınız. Bu, xaricdən gələn soyuqluq deyil, içəridən gələn istilik itkisidir!
3. Paradoks: Kosmosdakı kölgədə bir cismin temperaturu -270°C-yə enə bilər. Günəşli tərəfdə isə +120°C-yə qədər yüksələ bilər. Eyni cisim, eyni zamanda. Çünki temperaturu bərabərləşdirəcək hava yoxdur. Yalnız birbaşa şüalanma var.
4.Kosmosda açıqlıqda olan astronavt eyni zamanda həm donar, həm də həddindən artıq qıza bilər. Günəşə baxan tərəf isinir, kölgəli tərəf isə donur. Kosmik geyimlər bunu bədəndə daim su dövranı ilə həll edir və temperaturu süni şəkildə bərabərləşdirir.
5.Kosmik "soyuqluq" ətraf mühitin temperaturu deyil. Bu, ətraf mühitin olmamasıdır. Boşluq istiliyi udmur - sadəcə onun sərbəst buraxılmasına mane olur və bu mənada Yer kürəsindəki hər hansı bir şaxtadan daha təhlükəlidir.
Есмира Шукурова
TEREF
 

Azərbaycan tibb tarixində YENİ SƏHİFƏ: İlk ürək transplantasiyası – FOTO

Created on Sunday, 01 February 2026 10:41 | Hits: 303
Read more...
“Transplantasiya əməliyyatı texniki, cərrahi əməliyyat olmaqla bərabər, həm də kompleks prosesdir. Dünyanın hər yerində bu, çox bahalı, yüksək maliyyə tələb edən əməliyyatdır.

Əməliyyatların vətəndaşlarımız üçün əlçatan olması üçün, əlbəttə, sığorta sistemi tərəfindən bu məsələnin dəstəklənməsi vacib şərtdir. Sevindirici haldır ki, artıq son illərdə ölkəmizdə dövlət rəhbərliyinin sosial sahəyə diqqət və qayğısı nəticəsində icbari tibbi sığorta tətbiq olunur və bu əməliyyatlar icbari tibbi sığorta hesabına icra olunur”.

Bu sözləri Azərbaycan Ürək və Damar Cərrahiyyəsi Cəmiyyətinin fəxri sədri, professor Kamran Musayev Bakıda keçirilən “Qafqazda ilk ürək transplantasiyası: Azərbaycan səhiyyəsinin tarixi nailiyyəti və gələcək perspektivlər” mövzusunda elmi-praktiki dəyirmi masada çıxışı zamanı bildirib.

O qeyd edib ki, Qafqazda ilk ürək transplantasiyası Azərbaycan səhiyyəsinin tarixində mühüm mərhələ olmaqla yanaşı, ölkəmizin bu sahədə regional liderliyini bir daha təsdiqləyir.

K. Musayev əlavə edib ki, ötən il Azərbaycan səhiyyə tarixi üçün unudulmaz hadisələrlə yadda qalıb və uzun illər ərzində ölkəmizin səhiyyə salnaməsində öz tarixi əhəmiyyətini qoruyub saxlayacaq: “2025-ci ildə ölkəmizdə ilk dəfə beyin ölümü qeydə alınmış donordan orqan transplantasiyası həyata keçirilib. Sevindirici haldır ki, biz ürək cərrahları olaraq bu tarixi prosesə qoşulduq və ötən ildə iki uğurlu ürək transplantasiyası icra etdik. Bu əməliyyatlar Azərbaycanın Qafqaz regionunda donor orqandan ürək transplantasiyası sahəsində lider mövqeyini təsdiqlədi və region üçün bir ilk kimi tarixə düşdü”.

Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədri akademik Əhliman Əmiraslanov isə çıxışında bildirib ki, ötən il Qafqazda və Azərbaycanda ilk dəfə uğurla həyata keçirilən ürək transplantasiyası əməliyyatından sonra ölkədə donor olmaq istəyənlərin sayı artıb: “Bunların arasında Milli Məclisin deputatları da var. Həm Kamran Musayevin rəhbərlik etdiyi komanda, həm də meyitdən orqan götürən komanda öz işində çox peşəkardır. Bizim hər birimiz gərək insanların donor olmasının təbliğatçısına çevrilək. Azərbaycanda ürək transplantasiyasına ehtiyacı olan insan sayı çoxdur. Burada əsas məsələ donorun tapılmasıdır”.

Səhiyyə nazirinin müavini Nadir Zeynalov da tədbirdə çıxış edərək qeyd edib ki, meyitdən orqanların köçürülməsi üçün müəyyən ardıcıl işlər görülüb: “Orqanların transplantasiyası ilə bağlı qanunun qəbul edilməsi hüquqi bazanı gücləndirdi. Bizim həkimlər beyin ölümü diaqnozunu qoymaqda çətinlik çəkirdilər. Bu istiqamətdə nazirlik tərəfindən böyük işlər görüldü.

Artıq 2024-cü ildən etibarən beyin ölümü diaqnozu qoyulmağa başlanıb. İlk praktikamız beyin ölümü olan ailələrlə danışmaq oldu. Həmin ailələrlə orqanların götürülməsi üçün danışıqlar aparmaq istəyirdik ki, reaksiyalarını öyrənək. Bu istiqamətdə müxtəlif maarifləndirmə işləri aparıldı. Maarifləndirmə işlərində qeyd olunurdu ki, meyitdən orqan verməklə başqalarının həyatını xilas etmək mümkündür”.

N. Zeynalov əlavə edib ki, ilk meyitdən orqanın köçürülməsi ilə ölkəmizdə donor orqanlarının transplantasiyası növbəti mərhələyə keçib: “Bu proses icra olunanda biz düşündük ki, 2025-ci ildə yəqin ki, 1 transplantasiya olar. Amma gördük ki, say çoxdur və transplantasiyalar var. Bu o deməkdir ki, həm cəmiyyət düzgün maariflənib, həm də həkimlərimiz prosesi düzgün qavrayıblar. Ötən ilin oktyabr ayında beyin ölümü baş verən pasiyentlər arasında meyitdən ürəyin köçürülməsi məsələsi nəzərdən keçirildi”.

N.Zeynalov vurğulayıb ki, ürəyin köçürülməsində psixoloji və tibbi risk var: “Ürəyin köçürülməsi insanın psixologiyası üçün möcüzəvi bir hal kimi görünürdü, baryer təsiri bağışlayırdı. Həmçinin digər tibbi risklər diqqətimizdə idi”.

Nazir müavini əlavə edib ki, müxtəlif orqanların köçürülməsini gözləyən pasiyentlər mövcuddur: “Buna görə də transplantasiya əməliyyatlarının sayının və əlçatanlığının artırılması qarşımızda duran məqsədlərdir. Çox güman gələcəkdə transplantasiya əməliyyatlarına ehtiyac olmayacaq. Tibbin inkişafı bunu deməyə imkan verir. Amma bu, çox uzaq gələcəkdir. Ona görə də qarşımızda transplantasiya xidmətlərinin keyfiyyətini və sayını artırmaq istəyirik”.

Orqan Donorluğu va Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin sədri Yeganə Abbasova qeyd edib ki, hazırda Azərbaycanda mindən çox şəxsin orqana ehtiyacı var. Ümumilikdə 4642 şəxs dializdədir: “Həmin şəxslərin donor ola biləcək insanlara ehtiyacı var. Azərbaycanda ilk meyit orqan transplantasiyasından sonra donor olmaq istəyənlərin sayı 1200-ü keçib”.

Tədbirdə ilk ürək transplantasiyası əməliyyatı keçirmiş pasiyent Rəşad Məmmədəliyev də iştirak edib və əməliyyatdan sonrakı vəziyyəti ilə bağlı danışıb: “Əməliyyatdan öncə təngnəfəsliyim var idi, indi hər şey çox yaxşıdır. Əməliyyat etdirməyə qorxsam da, həkimimə inamım var idi”.

O qeyd edib ki, əvvəl hərəkət etməkdə çətinlik çəksə də, indi rahat hərəkət edir: “Artıq əməliyyatdan dörd ay keçib. Bir neçə dərman qəbul edirəm. Bəzisi ömürlük, bəziləri müddətlidir. Əməliyyat müddəti 5–6 saat olub. Donor ailəsinə, üzərimdə əməyi olan hər kəsə təşəkkür edirəm. Transplantasiyanın mənə hər hansı psixoloji təsiri olmadı”.

Dəyirmi masada aidiyyəti qurumların və səhiyyə mütəxəssislərinin iştirakı ilə ilk transplantasiya əməliyyatının elmi-praktiki əhəmiyyəti və gələcək perspektivləri müzakirə edilib.

İnsan aya qayıdır

Created on Saturday, 31 January 2026 10:14 | Hits: 166

Read more...

NASA-nın “Artemis” proqramı ilə bəşəriyyət yarım əsrdən sonra yenidən Aya qayıtmağa hazırlaşır.

Gununsesi.info xəbər verir ki, proqram Ayın cənub qütbünün araşdırılmasını, onun orbitində ilk kosmik stansiyanın – “Gateway”in qurulmasını və gələcək Mars missiyalarına zəmin yaradılmasını hədəfləyir.

1969-cu ildə “Apollo” missiyaları ilə başlayan Ay araşdırmaları bu dəfə daha geniş elmi məqsədlərlə davam etdiriləcək. “Artemis” çərçivəsində tarixdə ilk dəfə bir qadın və qaradərili astronavtın Aya enməsi planlaşdırılır.

Ayın cənub qütbündə donmuş su ehtiyatlarının mövcudluğu gələcəkdə içməli su, oksigen və raket yanacağı istehsalına imkan verə bilər. Alimlər bu bölgəni Günəş sisteminin tarixi üçün “zaman kapsulu” adlandırırlar.

Proqramın əsas mərhələləri “Artemis II” (2026) – ekipajlı Ay ətrafı uçuş, “Artemis III” (2027) – insanların Ay səthinə enişi və “Artemis IV” – “Gateway” kosmik stansiyasının qurulmasından ibarətdir.

Bildirilir ki, “Artemis” proqramı Ayda daimi insan mövcudluğuna və Marsa gedən yolun açılmasına xidmət edəcək.

Gununsesi.info

50 min hərbçi, mürəkkəb dronlar və süni intellekt: Özbəkistan ordusunun yeni siması

Created on Tuesday, 27 January 2026 12:46 | Hits: 304
Read more...
Baku TV-nin "Hərbi xronika" rubrikasının budəfəki buraxılışında Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələr arasında hərbi əməkdaşlığın genişlənməsi fonunda Özbəkistan ordusunun son illərdə keçdiyi inkişaf yolu və həyata keçirilən islahatlar diqqətə çatdırılıb.


Bildirilib ki, müasir geosiyasi şəraitdə hər bir dövlət üçün əsas təhlükəsizlik təminatı güclü, çevik və texnoloji baxımdan modern silahlı qüvvələrin formalaşdırılmasıdır və Özbəkistan bu strateji yanaşmanı ardıcıl şəkildə həyata keçirən ölkələr sırasında yer alır.

Qeyd olunub ki, son illər ərzində həyata keçirilən genişmiqyaslı islahatlar nəticəsində Özbəkistan ordusunun strukturu, döyüş hazırlığı və maddi-texniki təminatı əsaslı şəkildə yenilənib. Müasir silah və texnika ilə təchizatın yüksəldilməsi, yeni taktiki yanaşmaların tətbiqi, dron və rəqəmsal texnologiyaların inteqrasiyası ordunun operativ imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.

Rubrikada vurğulanıb ki, hərbi təlimlərin intensivləşdirilməsi, xüsusi təyinatlı qüvvələrin hazırlığı, pilotsuz uçuş aparatları üzrə mütəxəssislərin yetişdirilməsi və peşəkar serjant korpusunun formalaşdırılması Özbəkistan ordusunun idarəetmə effektivliyinin və döyüş qabiliyyətinin yüksəlməsində mühüm rol oynayıb.

Bildirilib ki, beynəlxalq təlimlərdə və hərbi yarışlarda əldə olunan nəticələr, müxtəlif ölkələrlə təşkil edilən birgə manevrlər və təcrübə mübadilələri ordunun regional və qlobal səviyyədə rəqabət qabiliyyətini gücləndirib. Xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələr, o cümlədən Azərbaycanla həyata keçirilən birgə təlimlər qarşılıqlı operativ uyğunluğun artırılmasına xidmət edib.

Qeyd olunub ki, hərbi təhsil sistemində aparılan islahatlar, süni intellekt və rəqəmsallaşdırmanın tətbiqi, müdafiə sənayesinin inkişafı və şəxsi heyətin sosial təminatının gücləndirilməsi ordunun uzunmüddətli inkişaf strategiyasının əsas elementlərini təşkil edir.

Sonda vurğulanıb ki, Özbəkistan ordusunun keçdiyi modernləşmə yolu yalnız milli təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə deyil, həm də türk dünyası daxilində hərbi əməkdaşlığın dərinləşməsinə xidmət edir. Qardaş respublikanın əldə etdiyi hərbi nailiyyətlər Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində kollektiv təhlükəsizlik potensialının artmasına töhfə verir və regional sabitliyin güclənməsində mühüm rol oynayır.
 

Hava limanlarında “Çamadanım hara getdi?” qorxusuna SON: “Google” və IATA-dan inqilabi qərar

Created on Sunday, 25 January 2026 15:51 | Hits: 356
Read more...
Səyahət edənlərin ən böyük kabusu olan "baqajın itməsi" problemi rəsmən tarixə qovuşur.

"Resorting.az" xəbər verir ki, 2026-cı ilin əvvəlindən etibarən aviasiya dünyasında tətbiq edilən "Ağıllı Baqaj" (Smart Luggage) sistemi və yeni beynəlxalq standartlar sayəsində artıq çamadanınızın yerini mobil telefonunuzdan saniyə-saniyə izləyə biləcəksiniz.

Proses necə olacaq?

Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyası (IATA) tərəfindən tətbiq edilən "Qətnamə 753" artıq bütün hava yollarından tələb edir ki, baqajın hər bir hərəkəti (qeydiyyat, təyyarəyə yüklənmə, transfer və çatdırılma) rəqəmsal olaraq qeydə alınsın. Bu, o deməkdir ki, çamadanınız "qaranlıq dəhlizlərdə" yox olmayacaq, onunla bağlı hər bir detal məlumat bazasına düşəcək.

Azərbaycanlı səyyahlar üçün nə dəyişir?

Artıq hava limanında saatlarla baqaj növbəsində gözləmək və ya itmiş çamadan üçün ərizə yazmaq dövrü bitir:

GPS və RFID dəstəyi: Yeni nəsil çamadanlar daxili GPS ilə təchiz olunub. "WorldTracer" sistemi vasitəsilə çamadanınız başqa ölkəyə getsə belə, yerini anında müəyyən etmək mümkündür.

Real vaxt rejimində izləmə: Təyyarədə əyləşərkən telefonunuza "Baqajınız uğurla yükləndi" bildirişi gələcək.

Hava yolları ilə məlumat paylaşımı: Əgər baqajınız gecikərsə, siz çamadanınızın yerini (məsələn, Apple AirTag və ya daxili sistemlə) aviaşirkətin işçiləri ilə paylaşıb onun sürətli tapılmasını təmin edə bilərsiniz.

Təhlükəsizlik və Batareya qaydalarına DİQQƏT!

Ağıllı çamadan alarkən bir məqama diqqət yetirməlisiniz: Təhlükəsizlik qaydalarına görə, daxili batareyası çıxarıla bilməyən bəzi "smart" modellərə uçuş qadağası qoyula bilər. Ekspertlər səyyahlara batareyası sökülə bilən və ya yalnız izləmə çipi olan modellərə üstünlük verməyi tövsiyə edir.
 

Maskın süni intellekti 11 gündə 3 milyondan çox insanın pornoşəklini hazırladı

Created on Saturday, 24 January 2026 11:04 | Hits: 321
Read more...
İlon Maskın süni intellekt texnologiyası ilə işləyən çatbotu Grok, cəmi 11 gün ərzində qadın və uşaqların üç milyon cinsi tərkibli şəklini hazırlamaqla böyük mübahisəyə səbəb olub.

Tədqiqatçılar tərəfindən aşkar edilən bu vəziyyət, “X” sosial media platformasına inteqrasiya olunmuş yeni bir şəkil redaktə xüsusiyyətinin yaratdığı təhlükəsizlik zəifliyini gündəmə gətirib.

Mübahisələrin mərkəzində olan bu xüsusiyyət, istifadəçilərə sadə mətn əmrləri verərək real insanların şəkillərini manipulyasiya etməyə və paltarlarını rəqəmsal şəkildə çıxarmağa imkan verir.

İnternetdə açıq-aşkar saxta məzmunun nəzarətsiz artmasına səbəb olan bu qabiliyyət, bir çox ölkəni Groku qadağan etməyə sövq edib.

Rəqəmsal Nifrətlə Mübarizə Mərkəzinin (CCDH) hesabatına görə, Grok bir dəqiqədə 190 belə şəkil istehsal edir.

Hesabatda Selena Qomez, Teylor Svift, Niki Minaj və Kamala Harris kimi məşhurların, eləcə də siyasətçilərin bu sistemin qurbanı olduğu vurğulanır.

CCDH-nin baş direktoru İmran Əhməd Elon Maskı lazımi təhlükəsizlik tədbirləri görmədən süni intellekt texnologiyasını buraxdığına görə sərt tənqid edib.

Araşdırmalar göstərir ki, iki həftəlik müddət ərzində təxminən 23.000 uşaq və milyonlarla yetkin qadının cinsiləşdirilmiş şəkilləri onların razılığı olmadan yaradılıb.

Qalmaqalın başlamasından sonra Kaliforniya Prokurorluğu qanunsuz məzmun istehsalına görə rəsmi araşdırma başladıb./Lent.az

Mask Altmanı hədəfə aldı – Süni intellekt cəbhəsində açıq müharibə

Created on Saturday, 24 January 2026 10:51 | Hits: 259
Read more...
Dünyanın ən varlı adamı İlon Mask ilə “OpenAI”nin rəhbəri Sem Altman arasında uzun müddətdir davam edən qarşıdurma açıq hücum mərhələsinə keçib. Tərəflər bir-birinin texnologiyalarını ölümlərlə əlaqələndirərək “X” platformasında sərt ittihamlar səsləndiriblər.
Bakupost.az ABŞ mediasına istinadən xəbər verir ki, “ChatGPT”nin, aralarında bir qətl–intihar hadisəsinin də olduğu 9 ölüm faktı ilə əlaqələndirilməsi barədə paylaşımın ardından İlon Mask “X”də açıq xəbərdarlıq edib:
“Sevdiklərinizin “ChatGPT” istifadə etməsinə icazə verməyin”.
Sem Altman isə cavabında “OpenAI”nin psixoloji baxımdan həssas istifadəçiləri qorumaqda böyük məsuliyyət daşıdığını bildirib və hadisələri faciəvi və mürəkkəb adlandırıb. Ardınca Maskın texnologiyalarına yönəlib.
Altman “xAI”nin “Grok” çat-botunu və “Tesla”nın özünüidarəetmə proqramını açıq şəkildə tənqid edərək, ““Autopilot”la bağlı qəzalarda 50-dən çox insan ölüb”, – yazıb.
“Bir dəfə “Autopilot”lu avtomobilə mindim və ilk düşüncəm bu sistemin bazara çıxarılmasının təhlükəli olduğu idi. “Grok”un bəzi qərarlarına isə ümumiyyətlə toxunmaq istəmirəm. Bu vəziyyət “Hər ittiham bir etirafdır” ifadəsini xatırladır”.
Bu söz atışması Mask və Altman arasında illərdir davam edən münaqişənin son epizodudur. Gərginlik 2017-ci ildə Maskın birgə qurduqları “OpenAI” üzərində tam nəzarət tələb etməsi ilə başlayıb, 2018-ci ildə onun idarə heyətindən getməsi və 2023-cü ildə “xAI”ni yaratması ilə dərinləşib.
Hazırda tərəflər məhkəmə qarşısındadır. İlon Mask “OpenAI”nin saxta vədlərlə qurulduğunu iddia edərək 134 milyard dollara qədər təzminat tələb edir. Altmanın şirkəti isə bunu Maskın “təzyiq və ləngitmə strategiyası” adlandırır.
Federal hakim artıq iş üzrə münsiflər heyətinin seçilməsi üçün tarix müəyyənləşdirib. Məhkəmə prosesi aprelin sonlarında başlayacaq.
 

“Rəqəmsal əkizinizi” yarada biləcəksiniz Rəqəmsal əkizinizi” yarada biləcəksiniz

Created on Saturday, 24 January 2026 10:38 | Hits: 101

Read more...

Yutubun baş direktoru Nil Mohan dərc olunan illik məktubunda platformanın gələcəyi ilə bağlı həm maraq doğuran, həm də mübahisəli yenilikləri açıqlayıb.

Gununsesi.info xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, yutub kontent yaradıcılarına öz üz və səslərindən istifadə etməklə süni intellekt əsaslı “rəqəmsal əkizlər” yaratmağa imkan verən yeni funksiyanı istifadəyə verməyə hazırlaşır.

Yeni imkan sayəsində yaradıcılar kamera qarşısına çıxmadan, özlərinin süni intellektlə yaradılmış versiyalarından istifadə edərək, “YouTube Shorts” videoları hazırlaya biləcəklər.

Mohan vurğulayıb ki, bu texnologiya insan yaradıcılığını əvəz etməyəcək, əksinə, kontent istehsalını daha sürətli və çevik edən yeni bir ifadə vasitəsi rolunu oynayacaq.

Belə ki, kontent yaradanlar öz səslərini və vizual görüntülərini kopyalayaraq, rəqəmsal məzmunlarında istifadə edə biləcəklər.

Qısametrajlı videolar “Google”un qabaqcıl video istehsal aləti olan “Veo 3” vasitəsilə sadəcə mətn əmrləri ilə yaradılacaq.

İstifadəçilər mətn əsaslı əmrlərlə oyunlar dizayn edə, yeni musiqi janrları ilə təcrübələr apara biləcəklər.

Yutub süni intellekt texnologiyalarını fəal şəkildə tətbiq etsə də, Nil Mohan tamamilə sintetik və aşağı keyfiyyətli məzmunun yayılmasına qarşı ciddi mübarizə aparıldığını bildirib. İnternet mühitində “slop” (süni zibil) kimi tanınan, dəyər daşımayan avtomatik yaradılmış spam məzmunun qarşısını almaq üçün platformanın moderasiya sistemləri yenilənəcək.

Yutub yeni texnologiyaların sui-istifadə risklərini azaltmaq üçün əlavə qoruyucu mexanizmlər tətbiq edir. Başqasının üz və ya səsinin icazəsiz istifadə olunduğu süni intellekt videoları avtomatik şəkildə aşkar ediləcək. Eyni zamanda, süni intellektlə yaradılan və ya manipulyasiya edilən real məzmunun “sintetik” kimi etiketlənməsi məcburi olacaq.

Bundan əlavə, kontent müəllifləri öz rəqəmsal şəxsiyyətlərinin üçüncü şəxslər tərəfindən necə və harada istifadə olunduğunu idarə etmək üçün yeni nəzarət alətləri əldə edəcəklər.

Gununsesi.info

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

İş vədi ilə gələn təhlükə: "Contagious Interview" kampaniyasının pərdəarxası

Created on Friday, 23 January 2026 14:07 | Hits: 293
Read more... 
Şimali Koreya ilə əlaqəli kiber təhdid aktorları “Contagious Interview” kimi tanınan məşhur hücum kampaniyası çərçivəsində bu dəfə gözlənilməz üsula əl atıb.

Valyuta.az xəbər verir ki, hücumçular geniş istifadə olunan və etibarlı hesab edilən “Microsoft Visual Studio Code” proqramını hücum zəncirinin bir hissəsinə çeviriblər.

Bu kampaniya, əsasən Lazarus qrupu da daxil olmaqla, dövlət dəstəyi alan şimali koreyalı haker qruplarının izlərini daşıyır. Hədəf isə Qərb ölkələrində yaşayan proqram təminatı tərtibatçıları və blokçeyn mütəxəssisləridir.

Gerçək kimi görünən saxta işlər

Hücumçular inandırıcı iş elanları hazırlayır və namizədləri onlayn müsahibələrə dəvət edirlər. Proses klassik işə qəbul görüşməsi kimi başlayır. Lakin pərdəarxasında tamamilə fərqli ssenari işləyir.

Görüşmə zamanı namizədlərdən bəzi texniki tapşırıqları yerinə yetirmələri xahiş olunur. Bu mərhələdə qurbanlar fərqinə varmadan öz cihazlarına zərərli proqramlar yükləyirlər. Nəticədə hücumçular təkcə fərdi kompüterlərə deyil, həm də qurbanların çalışdığı şirkət şəbəkələrinə geniş giriş imkanı əldə edirlər.

Kripto oğurluqlarına uzanan kampaniya

“Contagious Interview” kampaniyası yalnız nəzəri təhlükə deyil. Təhlükəsizlik mütəxəssislərinin fikrincə, bu üsul son illərdə baş verən ən iri kriptovalyuta oğurluqlarının bir qisminə görə məsuliyyət daşıyır.

“Jamf” təhlükəsizlik tədqiqatçıları tərəfindən yayımlanan yeni hesabat kampaniyanın ilkin mərhələlərində istifadə olunan texnikaların getdikcə daha mürəkkəb hala gəldiyini göstərir.

"Git" depolarından başlayan tələ

Araşdırmaya əsasən, hücumçular əvvəlcə zərərli "Git" deposu yaradır və onu “GitHub” və ya “GitLab” kimi etibarlı platformalarda yerləşdirirlər. Daha sonra saxta müsahibə prosesi zamanı namizədləri bu deponu öz kompüterlərinə klonlamağa və “Visual Studio Code” üzərindən açmağa yönləndirirlər.

Bu mərhələdə “Visual Studio Code” istifadəçidən depo sahibinə etibar edib-etmədiyini soruşur. Əgər istifadəçi bu addımı təsdiqləyərsə, proqram avtomatik olaraq tasks.json adlı konfiqurasiya faylını işə salır. Hücum da məhz bu anda başlayır.

macOS sistemlərdə səssiz hücum

macOS əməliyyat sistemində bu fayl arxa planda işləyən bir shell vasitəsilə uzaqdakı jаvascript yükləməsini endirir. Adətən “Vercel” kimi platformalardan alınan bu kod Node.js mühitində icra olunur.

İşə düşən jаvascript sistemdə davamlı mexanizm yaradaraq cihaz haqqında məlumatlar toplamağa başlayır. Kompüterin adı, MAC ünvanları və əməliyyat sistemi detalları toplanır və komanda-idarəetmə (C2) serverinə göndərilir.

Arxa qapı proqramı müəyyən aralıqlarla bu serverlə əlaqə saxlayaraq həm sistem məlumatlarını ötürür, həm də yeni zərərli əmrlər qəbul edir.

Təhlükəsizlik mütəxəssislərindən kritik xəbərdarlıqlar

“Jamf” istifadəçiləri bu hücum üsullarına qarşı xəbərdar edir. Şirkət Mac istifadəçilərinin Threat Prevention və Advanced Threat Controls funksiyalarını mütləq aktiv etməli və “bloklama rejimi”ndə işlətməli olduqlarını vurğulayır.

Eyni zamanda tərtibatçılara vacib xatırlatma edilir: tanımadıqları şəxslərdən gələn və ya birbaşa paylaşılan üçüncü tərəf Git depolarına qarşı ehtiyatlı olmaq lazımdır. Bir deponu “Visual Studio Code” daxilində “etibarlı” kimi işarələməzdən əvvəl onun məzmunu mütləq diqqətlə yoxlanılmalıdır.

Paşa Məmmədli
 
 
 

Dünyapress TV

Xəbər lenti