Ardını oxu...
Kakao beyin və ürək-damar sisteminin sağlamlığına faydalı təsir göstərir, həmçinin sinirləri sakitləşdirməyə və əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırmağa kömək edir. Foodinfo.az xəbər verir ki, diyetoloq Yelena Solomatina deyib. Onun sözlərinə görə, kakao paxlasının tərkibindəki mikroelementlər hətta orqanizmin qocalmasını ləngidə bilir.O, həmçinin əlavə edib ki, kakao həzz hormonlarının sintezində mühüm rol oynayır. İçki əslində antidepresan kimi fəaliyyət göstərir. Bununla belə, təbii bir məhsul seçməlisiniz, bunun üçün tərkibi əvvəlcədən öyrənmək vacibdir. Diyetoloq krem ​​və ya çox miqdarda şəkər əlavə edilmiş toz almamağı tövsiyə edib.
 
Ardını oxu...
İslandiya alimləri müəyyən ediblər ki, gecə doqquz saatdan çox yatan insanların insult riski 85% arta bilər.

Modern.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Neurology" jurnalında dərc olunub.

Tədqiqat orta yaş həddi 62 olan 32 minə yaxın ciddi xəstəliyi olmayan insanı əhatə edib.

İştirakçılar altı il ərzində izlənilib, onların yuxu rejimi və xəstəlik tarixçələri haqqında məlumat toplanıb. Məlum olub ki, gündə doqquz saatdan çox yatanların (iştirakçıların 24%-i) və ya gün ərzində 90 dəqiqədən çox istirahət edənlərin (iştirakçıların 8%-i) insult riski 7-8 saat arasında yatanlarla müqayisədə 85% daha yüksəkdir.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, ümumiyyətlə artıq yuxu damar xəstəliklərinin inkişaf ehtimalının artması ilə əlaqələndirilir. Gecə istirahətinin tövsiyə olunan miqdarını aşan iştirakçılarda insult riski 23% artıb. Uzun gündüz yuxusu da təhlükəli hesab edilib. bir saat yarımdan çox istirahət damar pozğunluqları ehtimalını 25% artırır.
 
Ardını oxu...
Mütəxəssislərin fikrincə, suyun dəfələrlə qaynadılması onun tərkibinə və xassələrinə təsir edir.
Bir çox insan çay və ya qəhvə hazırlamaq üçün suyun qaynadılmasına önəm vermirlər. Bununla belə, tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, suyu bir neçə dəfə ardıcıl olaraq qaynatmaq arzuolunmazdır. Çünki bu onun tərkibinə və xüsusiyyətlərinə təsir göstərə bilər.Ən çox qaynatmaq üçün istifadə edilən kran suyu müxtəlif çirkləri ehtiva edir. Onların arasında dezinfeksiya üçün istifadə edilən xlor, kalsium və maqnezium duzları, həmçinin az miqdarda qurğuşun, sink və ya stronsium kimi ağır metallar var.Hər təkrar qaynama ilə bu çirklər konsentrasiya olur. Suyun buxarlanması prosesi onun həcmini azaldır, mineral duzlar və çöküntülər qalır ki, biz çaydanın divarlarında miqyas şəklində görürük. Bu birləşmələr kiçik miqdarda sağlamlıq üçün təhlükəsiz olsalar da, zaman keçdikcə onların konsentrasiyası nəzərə çarpır.Bundan əlavə, suda olan üzvi birləşmələr, qızdırılanda xlorla qarşılıqlı təsir göstərərək zəhərli maddələr əmələ gətirə bilər. Bu proseslər kiçik miqyasda baş versə də, yenə də suyun keyfiyyətini aşağı salır.Su iki dəfə və ya daha çox qaynadılırsa, orqanizmə faydası azalır. Təkrar qaynama qalan faydalı mineralları məhv edir və belə su hələ də susuzluğu yatırsa da, onun xüsusiyyətləri daha az dəyərli olur.Mütəxəssislər istifadə etməzdən əvvəl çaydanı mütəmadi olaraq kireçdən təmizləməyi və suyu yalnız bir dəfə qaynatmağı məsləhət görürlər.Qaynama müddəti məsələsi də vacibdir. Mənbə suyunun keyfiyyəti şübhə doğurursa, onu ən azı beş dəqiqə qaynatmaq lazımdır. Hepatit B virusu kimi daha davamlı mikroorqanizmləri məhv etmək üçün 30 dəqiqəyə qədər vaxt lazım olacaq və botulizm sporları yalnız 6 saat qaynadıqdan sonra ölür. /lent.az
Ardını oxu...
İşlənmiş ət xərçəngə səbəb ola bilər.

Kolbasa bişirmə prosesində xərçəngə səbəb ola biləcək maddələr əmələ gəlir.

Bunu tibb elmləri namizədi, həkim İrina Baranova xatırladıb. O, heç vaxt özünə və övladlarına kolbasa almadığını bildirib.

Həkimin sözlərinə görə, kolbasaların tərkibindəki konservantlar, ləzzət artırıcılar, stabilizatorlar və digər xammallar məhsulun saxlanma müddətini uzatmalı və görünüşünü yaxşılaşdırmalıdır. Amma emal zamanı onun tərkibində orqanizmə zərərli olan maddələr əmələ gəlir. Onların müntəzəm istifadəsi ilə bağırsaq və mədə xərçəngi riski artır.

Baranova kolbasaların uşaqlar üçün xüsusilə ciddi təhlükə yaratdığını da qeyd edib.

“Kolbasa sadəcə “tez yemək” deyil, onların tərkibində xərçəngə tutulma riskini artıran əlavələr var”, – həkim vurğulayıb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) ilk dəfə 2015-ci ildə emal olunmuş və qırmızı ətin təhlükələrini rəsmi olaraq bəyan edib.

O, vetçina, kolbasa, sosiska və digər emal edilmiş ət məhsullarını kanserogenlərin birinci qrupuna aid edib.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, qalın bağırsaq və mədə xərçəngi daha çox inkişaf edir.

Kanserogenlərin birinci qrupuna siqaret çəkmək və asbest də daxildir, lakin ÜST qeyd edir ki, bu, onların hamısının eyni dərəcədə təhlükəli olması demək deyil.

Eyni hesabatda ÜST qeyd edib ki, emal olunmuş ətin xərçəngə səbəb olmasına dair qəti sübut yoxdur.

Müstəqil tədqiqat təşkilatı Global Burden of Disease Project hesab edir ki, yüksək səviyyədə işlənmiş ətin hər il təxminən 34.000 xərçəng ölümü ilə əlaqələndirilir.

Həmçinin 2015-ci ildə CBS News ÜST-nin hesabatındakı çatışmazlıqları qeyd edib. Bunlara işlənmiş ət yemək və xərçəngin inkişafı arasında birbaşa əlaqəni müəyyən etmək üçün tədqiqatın olmaması daxildir. Üstəlik, təşkilat hansı məhsulların daha çox kanserogen olduğunu qeyd etməyib.

2023-cü ildə ÜST, emal edilmiş ətin xərçəngə səbəb olduğu qiymətləndirməsini davam etdirib. Belə ki, işlənmiş ət istehlakı və meyvə-tərəvəzin az qəbulu, oturaq həyat tərzi, piylənmə, siqaret və həddindən artıq spirtli içki qəbulu kolorektal xərçəngin səbəbləri kimi müəyyən edilib. Bununla belə, istehlak edilən emal olunmuş ətin miqdarı ilə bağlı ÜST-dən hələlik rəsmi tövsiyələr yoxdur.

Əvvəllər Harvard Universitetinin İctimai Sağlamlıq Məktəbinin alimləri müəyyən ediblər ki, işlənmiş qırmızı ət yemək demansiyanın inkişaf riskini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Həftədə iki porsiya işlənmiş qırmızı ət yemək, onu az yeyənlərlə müqayisədə demansiya inkişaf riskini 14 faiz artırır. Maraqlıdır ki, bir porsiya işlənmiş ətin sağlam alternativi ilə (məsələn, qoz-fındıq və paxlalılar) əvəz edilməsi demansiya riskini 23 faiz azaldır.
xaıq.az
 
Ardını oxu...
Son vaxtlar bəzi mağazalarda 10 manatdan ucuz ayaqqabılar, koftalar 20-25 manata satılan kurtkalar satılır. Orta qiymətli bir mağazada kurtkaların 55-60 manatdan başladığını nəzərə alsaq, həddindən aşağı qiymətlərin olması suallar doğurur.

Qeyd edək ki, həmin ucuz məhsulların alıcılarıyla yanaşı, "ucuz ətin şorbası olmaz” deyənlər də var.

Maraqlıdır ki, bəhsedilən məhsullar necə belə aşağı qiymətə olur? Onlar ölkəyə neçəyə gətirilir ki, belə bir qiymətə satıla bilir?

Yoxsa bu qiymətlərin səbəbi onların materialıdır?

Marketoloq Elxan Mərdanlı məsələylə bağlı bəzi məqamları Bizim.Media-ya açıqlayıb.

O bildirib ki, inkişaf edən moda sənayesinin digər tərəfi də bazarda mənşəyi bilinməyən, keyfiyyətsiz və inanılmaz dərəcədə ucuz qiymətə satılan məhsulların çoxluğudur.

"Moda və dəb dedikdə insanların ağlına ilk olaraq İtaliya brendləri gəlir. Bu ölkə keyfiyyətli materiallar incə işçilik və unikal dizaynları ilə seçilir. İtaliya brendləri yalnız yüksək standartlara uyğun məhsullar təklif edərək bazarda öz xüsusi yerini qoruyur. Ancaq bizim kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə vəziyyət fərqlidir. Tekstil sənayesi hələ inkişaf etmədiyi üçün yerli bazar ucuz və keyfiyyətsiz məhsullar üçün geniş imkanlar yaradır”.

Müsahibimiz aşağı qiymətə satılan geyimlərin materialından danışıb:

"Sosial şəbəkələrdə və yerli bazarlarda tez-tez "Gəl, 5 AZN apar”, "10 AZN gödəkçə” kimi sloqanlarla satışlar həyata keçirilir. Bu qədər ucuz məhsulların istehsalı və idxalı insanları heyrətləndirir və belə bir sual yaradır ki, bu geyimlər hansı materiallardan hazırlanır və onların xərci necə bu qədər az olur? Ucuz geyimlər adətən tamamilə sintetik materiallardan hazırlanır. Polyester, akril və neylon kimi materiallar ucuz və kütləvi istehsal üçün əlverişlidir. Lakin bu materiallar dəriyə nəfəs alma imkanı vermir və uzun müddət istifadədə sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər”.

Elxan Mərdanlının sözlərinə görə daha aşağı qiymətlə məhsul istehsal etmək üçün bəzi istehsalçılar tekstil tullantılarından və ya təkrar emal olunmuş xammaldan istifadə edir. Bu materiallar gigiyenik standartlara cavab vermir və insan sağlamlığı üçün təhlükəli ola bilər.

"Belə məhsullar çox vaxt qeyri-leqal sexlərdə minimal işçi hüquqları və keyfiyyət nəzarəti olmadan kütləvi şəkildə istehsal olunur. Məqsəd yalnız kəmiyyətin artırılmasıdır.

Ucuz məhsulların idxalı ilə bağlı ciddi suallar var. Tanınmış brendlər ölkəyə məhsul idxal edərkən gigiyenik və keyfiyyət sertifikatlarını, Respublika Sanitariya-Karantin Mərkəzində məhsullarını yoxlamaq üçün təqdim edirlər. Bu məhsullar yalnız müvafiq sertifikat əldə etdikdən sonra bazara daxil olur. Lakin 10 AZN-ə gödəkçə satan mağazalarda bu prosedurlara əməl edildiyi ilə bağlı ciddi şübhələr var”.

Həmsöhbətimiz keyfiyyətsiz sertifikatsız məhsulların uzun müddətli istifadəsinin sağlamlıq üçün yaratdığı təhlükələrdən də danışıb:

"Sintetik materiallar dəriyə təbii nəfəs alma imkanı vermir və bu, dəri xəstəliklərinə səbəb ola bilər. Mənşəyi bilinməyən materiallardan hazırlanmış geyimlərdə zərərli kimyəvi maddələrin mövcud olması ehtimalı yüksəkdir.

Avropada belə məhsulların bazara çıxarılması mümkün deyil. Çünki hər bir məhsul müəyyən standartlara cavab verməli və sertifikatlaşdırılmalıdır. Lakin bizim kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə belə məhsulların bazarda geniş yer tutması normal hala çevrilib”.

Məsələdə iqtisadi reallıq nədir?

"10 AZN-ə satılan bir gödəkçənin idxal xərci təxminən 3-5 AZN arasındadır. Bu, o deməkdir ki, istehsalçı da, satıcı da hər biri 3-5 AZN qazanc əldə etmək üçün məhsulun keyfiyyətini mümkün qədər aşağı salır. Belə məhsulların istehsalı və idxalı indiki bazar iqtisadiyyatı şəraitində real və uzunmüddətli perspektivdə dayanıqlı deyil.

Dövlət qurumları belə məhsulların idxalı və bazara çıxarılmasına daha ciddi nəzarət etməli, standartların qorunmasını təmin etməlidirlər. Yerli tekstil sənayesinin inkişafı isə bu məsələnin həlli üçün əsas addımlardan biri ola bilər”,- deyə marketoloq sonda əlavə edib.
 
Ardını oxu...
Bitki mənşəli qidalar sağlamlıq üçün çox faydalıdır və müxtəlif xəstəliklərdən qoruyucu təsirə malikdir. Foodinfo.az xəbər verir ki, onların tərkibində olan vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar bədəni gücləndirərək xəstəliklərə qarşı müqaviməti artırır. Meyvə, tərəvəz, paxlalılar və tam taxıllar pis xolesterolu azaldır, damarların sağlamlığını qoruyur və infarkt riskini azaldır. Antioksidantlarla zəngin tərəvəz və meyvələr, xüsusilə brokoli, ispanaq və yerkökü, hüceyrələri sərbəst radikallardan qoruyaraq xərçəng riskini azaldır. Tam taxıllar və liflə zəngin qidalar qan şəkərinin səviyyəsini tənzimləyərək tip 2 diabetin qarşısını alır. Lifli bitki mənşəli qidalar, məsələn, tərəvəzlər və paxlalılar bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyir və qəbizliyi aradan qaldırır. Bitki mənşəli qidalar az kalorili və doyurucu olduğundan, artıq çəki alma riskini azaldır. C vitamini və digər mikroelementlərlə zəngin qidalar, məsələn, portağal, limon və kivi, immuniteti gücləndirir. Bitki mənşəli qidaların müntəzəm olaraq istehlakı bədənin sağlamlıq potensialını artırır və xroniki xəstəliklərdən qoruyur. Sağlam qidalanma üçün gündəlik rasionda bu qidalara geniş yer verilməlidir.
 
Ardını oxu...
Gecə vaxtı yeyilən yeməklər, bədənin müdafiə sistemi, yuxu keyfiyyəti və maddələr mübadiləsi üçün çox vacib rol oynayır. Foodinfo.az xəbər verir ki, yatmazdan əvvəl bəzən aclıq hissi duyuruq, amma nə yediyimiz və bu qidanın məşəsi çox önəmlidir.Banan, tərkibində maqnezium və kalium kimi maddələr olan, əzələlərin rahatlamasına yardımçı bir meyvədir. Eyni zamanda, triptofan tərkibinə görə serotonin və melatonin istehsalını stimullaşdırır ki, bu da yuxunu asanlaşdırır.Qatıq həm yumşaq dadı, həm də proteini ilə möhtəşəm bir gecə qidasıdır. Təbii qatığın tərkibində triptofan və kalsium vardır ki, bunlar yuxu düzənlərinə müsbət təsir edir. Qoz və badam kimi quru meyvələr, melatonin istehsalına yardım edir. Tərkibində maqnezium və sink kimi minerallar var ki, bu maddələr yuxunun keyfiyyətini artırır.
Ardını oxu...
Qazlı su, sadə suyun karbon dioksid qazı (CO2) ilə zənginləşdirilməsi yolu ilə hazırlanan bir içkidir. Foodinfo.az xəbər verir ki, qazlı su, həzmə kömək edən özəllikləri ilə tanınır.Onun mədə qazı və şişkinlik problemlərini yumşaltdığı elmi araşdırmalarla sübut olunub. Bəzi hallarda qazlı suyun istifadəsi bağırsaqları aktivləşdirərək qəbizlik problemini aradan qaldıra bilir.Ancaq araşdırmalar göstərir ki, təbii qazlı su sümüklərin sıxlığına neqativ təsir göstərmir. Əksinə, mineral tərkibli qazlı suyun kalsium və maqnezium baxımından zəngin variantları sümük möhkəmliyini dəstəkləyə bilər.
 
Ardını oxu...
Çörəkotu qədimdən bəri sağlamlıq üçün istifadə edilən təbii bir möcüzədir. Foodinfo.az xəbər verir ki, hər gün sadəcə bir çay qaşığı çörəkotu yemək bədən üçün çoxlu faydalar təmin edə bilər.
1. Çörəkotu yüksək antioksidant tərkibi ilə bədəni sərbəst radikallardan qoruyur və immun sistemini gücləndirir.
2. Liflə zəngin olduğu üçün bağırsaq fəaliyyətini tənzimləyir və həzm prosesini asanlaşdırır.
3. Müntəzəm istehlakı pis xolesterol səviyyəsini aşağı salaraq ürək-damar sağlamlığını qoruyur.
4. Çörəkotu orqanizmin təmizlənməsinə kömək edir, qaraciyər və böyrəklərin funksiyalarını yaxşılaşdırır.
5. Gündəlik istifadəsi enerji səviyyəsini artırır və beyin funksiyalarını dəstəkləyir. Çörəkotunu acqarına və ya yeməklərə əlavə edərək istehlak edə bilərsiniz. Lakin miqdarını aşmamaq tövsiyə olunur, çünki həddindən artıq istifadəsi mədə narahatlığı yarada bilər. Sağlam qalmaq üçün bu təbii super qidaya gündəlik rasionda yer verin.
 
Ardını oxu...
Süd qida dəyəri ilə zəngin bir məhsul olsa da, bəzi qidalarla birləşdirildikdə həzm prosesini çətinləşdirə və narahatlıq yarada bilər.Foodinfo.az xəbər verir ki, bunun əsas səbəbi südün tərkibindəki zülalların və yağların digər qidalarla birgə həzmində yaranan uyğunsuzluqdur.
1. Turş meyvələr: Portağal, limon, qreypfrut kimi turşulu meyvələr südün tərkibi ilə reaksiyaya girərək həzm sistemində turşuluğu artırır və mədə narahatlığına səbəb olur.
2. Balıq: Balıq və südün birlikdə istehlakı həzm problemləri və hətta bəzi hallarda allergik reaksiyalara səbəb ola bilər
3. Dənli bitkilər: Süd bəzi paxlalılarla (məsələn, noxud və mərcimək) birləşdirildikdə həzmi yavaşlada bilər, çünki bu qidalar yüksək miqdarda lif və mürəkkəb zülallarla zəngindir.
4. Şirniyyatlar: Çox şəkərli şirniyyatlarla birlikdə süd istehlakı qaz, şişkinlik və həzm çətinliklərinə gətirib çıxara bilər. Bu səbəblərdən südün düzgün qidalarla birləşdirilməsi vacibdir. Südü meyvələrdən, turş qidalardan və həzmi ağır məhsullardan ayrı istehlak etmək məsləhətdir. Beləliklə, həm həzm sistemi rahat işləyər, həm də südün qida dəyəri daha effektiv şəkildə istifadə olunar.

Dünyapress TV

Xəbər lenti